23 Kasım 2017 Perşembe, 01:16

 9-1- Sümeyye EROĞLU (Diyetisyen)

KAHVALTINIZI YAPTINIZ MI ?



551

 


Bu hafta sizlerle kahvaltı besinlerine dair bilgiler ve kendi düşüncelerimi paylaşmak istiyorum. Çocukluk ve gençlik çağı dönemlerinde en fazla atlanan öğün olan kahvaltının sağlıklı beslenme içerisinde büyük önemi vardır. Tam ve dengeli besin ögeleriyle yapılan kahvaltının güne her yönden önde başlamak olduğunu düşünmekteyim.


Üniversite öğrencilerinde yapılan bir araştırmada öğrencilerin sadece %27’sinin kahvaltı yaptığını, %61’inin derse yetişmek için kahvaltı yapmadığını tespit edilmiştir. Kahvaltı yapan öğrencilerin %70’i içecek olarak çay tüketmektedir. Öğrencilerin %70 kadarı en fazla ekmek ve devamında beyaz peynir tükettiklerini belirtmiştir. Üniversite öğrencilerinin beslenme alışkanlıklarının sorgulandığı bir diğer araştırmada öğrencilerin %36’sının kilo almaktan çok korktuğu, en fazla atlanan öğünün zaman yetersizliği sebebiyle öğle yemeği olduğunu tespit edilmiştir. 

İlköğretim öğrencilerinin beslenme alışkanlıklarının araştırıldığı bir çalışmada öğrencilerin %88’i düzenli şekilde kahvaltı yapmamaktadır, sebebinin ise iştahsızlık olduğunu söylemişlerdir. Kahvaltı yapılmadığında ise okulda atıştırmalık gıdalarla besin ihtiyacı karşılama girişimlerine değinilmiştir. Öğrencilerin yaklaşık %60’ı kahvaltı yerine bisküvi, kraker, poğaça gibi gıdalar tüketmektedir. Kahvaltı yapmadıkları günler öğrenciler; açlık, halsizlik, yorgunluk çekmiştir. Aynı öğrencilerin hafta sonu beslenmeleri incelendiğinde haftaiçine  göre folik asit, lipit, demir, karoten, fosfor düzeyleri arasında anlamlı farklar bulunmuştur. İlköğretim öğrencilerinin beslenme alışkanlıklarının araştırıldığı bir diğer çalışmada ise evde kahvaltı yapanların obezite hastalığı yaygınlığı daha düşük bulunmuş, kahvaltısını kantinden beslenerek yapan öğrencilerin obezite hastalığı yaygınlığı daha fazla bulunmuştur. 

Yetişkinler arasında yapılan bir çalışmada ise bireylerin %46’sının öğün atladığını en fazla atlanan öğünün ise %56 ile kahvaltı olduğu tespit edilmiştir. Yetişkinlerin incelendiği bir diğer çalışmada uyku süresi kısa olan bireylerin kahvaltıyı daha fazla atladığı tespit edilmiştir. Yetişkinlerin araştırıldığı ve çalışma çoğunluğun kadın olduğu bir diğer çalışmada ise zayıflamak için öğün atlanıldığı belirtilmiştir. 


Neden Kahvaltı ?

Beslenme tedavilerini veya sağlıklı beslenme programlarını oluşturduğum, takip ettiğim hastalarıma veya danışanlarıma önemle belirttiğim bir konudur; kahvaltı. Ertelenen veya yapılmayan kahvaltı ilerleyen saatler için tüketilecek sağlıksız besinler veya fazla tüketilecek besinler anlamına gelebilir. Özellikle çocuk hastalarımın devam ettikleri okulda başarısı ve zindeliği için sabahları kahvaltı yapmalarını öneriyorum. Yapılacak kahvaltı okula gitmeden önce olmak zorunda değildir, çok erken saatlerde çocuklar iştahsız veya isteksiz olabilir bu sebeple evden hazırlanıp koyulan besinler, ilk teneffüslerde tüketilebilir. Tüketilecek kahvaltıda şekersiz çay tüketimi, yumurta, peynir, sebze grubu, ekmek besinlerini tavsiye ediyorum. Bu besinler kişinin özel beslenmesine göre değişebilir; beslenme tedavisi, mevcut  hastalığa, ağırlığa, yaşa, alışkanlıklara göre değişmektedir. Fakat genel manada kahvaltı için bilinen besinleri tüketmek daha sağlıklıdır. Hamur grubu (poğaça-kek-börek) , fazla tüketilen reçeller, kızartma grupları (patates), işlenmiş gıdalar (sosis, salam) gibi gıdaları tüketmek sağlığı ve beraberinde vücut ağırlığını olumsuz etkileyecektir. 

Annelere tavsiyem, çocuklarının uyku saatlerini yönetmeleri ve kahvaltı için zaman oluşturabilmeleridir. İştahsızlıkla karşılaşıldığı zaman da kahvaltı besinleri beslenme çantası içine konularak okulda tüketimi sağlatmalarıdır. Kahvaltı ve çocuğun derse katılması veya okul mutluluğu veya okul başarısı arasında anlamlı ilişkiler mevcuttur. 

Yetişkinlere tavsiyem; evden aç çıkmamaları, kahvaltı için gereken zamanı oluşturabilmeleridir. Kahvaltının geç kaldığı günlerde ise aç şekilde öğle yemeği beklemek ise yapılan beslenme hatasıdır. Bu sebeple obezitenin ve beslenme ilintili hastalıkların prevalansı her geçen gün artmaktadır. Bu yazı sonrasında kahvaltıya önem vermeniz dileğimle ..

Sağlıcakla kalın, hoşça kalın ..

  • Diğer Yazıları

 

 Yazarlar