25 Haziran 2019 Salı 580 Okunma

KATI ATIKLAR VE ÇEVRE


           Ülkemiz ve Eskişehir’ de, insanların sosyal ve ekonomik faaliyetleri sonucunda işe yaramaz hale gelen ve akıcı olabilecek kadar sıvı içermeyen, her tür madde ve malzeme tebir alınmadığı sürece, çevre, özellikle de insan sağlığı açısından ciddi sorundur.
          Aslında yaşadığımız bölgelerde, tehlikeli atıklaın, risklerini azaltacak bazı önlemler alınarak kullanılabilir.  Bunun içinde,  atıklardan kaçınmanın en iyi yolu, kaynağında üretilmemesi veya en az atık üretilmesidir.  Ya da atıkların tamamının veya içindeki kullanılabilir maddelerin geri kazanımı, yada tekrar kullanılmasıdır  Veya  atıklar,  fiziksel, biyolojik yada kimyasal arıtma ile atık tehlikesiz veya daha az tehlikeli hale getirilebilir.
        Sanayilerde, oluşan endüstriyel atıksuların arıtılmadan doğaya deşarj edilmesi veya atıksu arıtma tesisi bulunsa bile, alıcı ortam deşarj standardına uygun arıtım yapılmamasından dolayı çevre kirliliği yaşanmaktadır.
              Ülkemiz ve Eskişehir’ de, son yıllarda sanayi atıkları il eilgili, ciddi çalışmalar var. Bu şirketlerdebiri de TÜLOMSAş’ dır.  TÜLOMSAŞ, Katı Atık Projesi, Eskişehir ’deki diğer sanayi şirketlerine, örnek teşkil edecek niteliktedir.
          TÜLOMSAŞ, bu çalışmasının mükâfatını gördü. Türkiye’nin, “En Temiz Sanayi Tesisi" yarışmasında, Türkiye Lokomotif ve Motor Sanayi Anonim Şirketi (TÜLOMSAŞ), Türkiye’nin, en temiz ve düzenli sanayi tesisi seçildi.
          T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından,  toplumda, çevre duyarlılığı ve reaksiyon, yasal denetimle, çevreyi koruyan, çevre bilincini yaygınlaştırmaya yönelik çalışmalar yürüten, çevre mevzuatına uyumlu faaliyet gösteren sanayi tesislerinin yaptıkları çalışmaları tespit etmek ve ödüllendirmek amacıyla düzenlenen "Türkiye’nin En Temiz Sanayi Tesisi" yarışmasında, TÜLOMSAŞ 1. Seçildi.  05. Haziran 2013 tarihinde, Çevre Beratı' nı aldı.
         Aslında, sanayi atıkların, tesis dışında bertaraf edilmesi için, uygun bertaraf tesislerinin yapılması da bir zorunluluktur. Nitekim 27 08 1995 tarihli (25.12 1996 ve Haziran 1997 revizyonlu) "Tehlikeli Atıkları Kontrolü Yönetmenliği"ne göre, sanayi atıklarının yönetimi ve bertarafı atık üreticilerinin yükümlüğündedir. Ayrıca yönetmelik, bu tür tesislerin atık bertarafçıları ve belediyelerce beraber, ya da belediyelerden ayrı olarak, kurulmasına da olanak sağlamıştır.
            Sivrihisar’da,  ABERSAN Çevre Hizmetleri ve Tic. A.Ş  tarafından gerçekleştirilmek istenen, Sanayi Atıkları Geri Kazanım ve Bertaraf Tesisi Projesi ile mücadelemizde gördük ki, evsel ve sanayi atıkların, çevre kirlenmesini önlemek amacıyla, katı atıkların çevre ortamlarında izole edilmesi için, “düzenli depolanması” yanında , “yakma ve küllerini düzenli depolama”  ve “atık azaltma/tekrar kazanma/geri kazanım” gibi işlemlerle yok edilmesi, hem çevre, hem de insan sağlığı açısından, olmazsa olmaz konumdadır
               Yasa ve yönetmeliklerde, çöp toplama işinin, kimler tarafından yapılacağı da bellidir. Özellikle de, 3030 sayılı kanuna göre, Anakent statüsünde olan kentlerde,  çöp toplama işi ilçe belediyelerine, (Şehrin ana caddeleri hariç)Ana caddeler ve çöpün tümünün bertarafı,  Anakent Belediyesine aittir.
            Eskişehir’ de, katı atık toplama ve taşıma işlerinde, Anakent, Odunpazarı ve Tepebaşı belediyelerine, ciddi görevler düşmektedir. Evsel ve sanayi atıklarının toplanması ve taşınması ile ilgili ana unsurlar tespit edilmeli, uygulamada süreklilik kazandırılmalıdır.
        Atıkların,  biriktirildiği kapların, atığın cinsine göre belirlenmesi ve standartlaştırılırken tehlikeli atıkların biriktirildiği kapların etiketlenmesi yanında, nakliye için kullanılan araçların, belirli teknik özelliklere sahip olması gerekir.
         Öte yandan nakliye araçlarında görevli, sürücülerin ve çöp toplayıcıların, acil durumlar için gerekli güvenlik eğitiminde geçirilmesi ve acil durumlar için gerekli olacak, ekipman yanında, nakliye boyunca, kaza sırasında ortaya çıkabilecek çevre kirliliğinin, temizlenmesine yönelik sigortalanmış olması da şarttır.
        Hiç şüphesiz ki,  Anakent ve alt belediyelerin, ildeki kurum /kuruluşlar,  öncelikli görevleri arasında olan,” GERİ KAZANIM VE BERTARAF” tesis veya tesislerinin bir an önce yapılması,  hususunda caba sarfetmelidirler.
          Katı atık geri dönüşümle, doğal kaynakların korunması sağlanır..Enerji tasarrufu sağlamasınayardım eder.Atık miktarını azaltarak, çöp işlemlerinde kolaylık sağlar.
Geri dönüşüm geleceğe ve ekonomiye yatırım yapılmasına yardımcı olur
         Evsel ve sanayi atıkların, çevre ve insan sağlığı açısından, taşıdığı risk karşısında, kimsenin “bana ne”  deme gibi bir lüksü de yoktur. O nednele de atıkların önlenmesi, geri dönüşüm ve daha iyi atık yönetimi, ekonomiye girişleri ve ekonomiden çıkışlar, en aza indirmek için, kesinlikle elzem unsurlardır Çünkü, insanlığın geleceği geri dönüşüme verilen destekle görülür.Yaşanabilir ülke için de geri dönüşüme tam destek verilmelidir.