Eskişehir’de arpa ve buğdayda hasat dönemi devam ediyor. Hasadı tamamlayan çiftçi mahsulünü Toprak Mahsulleri Ofisi’ne teslim edecek ama bu kez randevu sorunu yaşıyor. Randevu bulmakta zorlanan çiftçilerin sıkıntılarını Eskişehir Genç Rençberler Üretim ve Pazarlama Kooperatifi Kurucu Başkan Yardımcısı Burak Kuşan değerlendirdi. Kuşan, “Çiftçilerimiz TMO’da maalesef randevu bulamıyorlar. En yakın randevu şu anda 8-9 Ağustos’a veriliyor. Çiftçi malını biçmek zorunda. Herkesin kendi biçeri olmadığı için herkes malını biçere göre ayarlıyor. Biçer ne zaman tarlasına gelirse, köyüne gelirse çiftçi harmanı da o zaman oluyor ve şu anda tarlasına, köyüne biçer gelen çiftçi, malını biçmek zorunda ama 3 hafta sonra teslim etmek durumunda kalıyor. Randevu yok. Tekrardan çiftçimiz ambarına, deposuna bu mahsulleri indiriyor, bindiriyor, 2 kez eziyet oluyor. Şu anda birçok alım noktası var ama hiçbir alım noktasında çiftçimiz randevu bulamıyor. Bu konu hakkında da Tarım Bakanı İbrahim Yumaklı şöyle demişti: “Biz çiftçimizin her bir malını, 1 gram malını bile zayi etmeyeceğiz, 1 gram emeğini bile zayi etmeyeceğiz” demişti. Ama şu anda çiftçilerimiz randevu bulamadığı için malını maalesef tüccarlara satmak zorunda kalıyor. 20 günden önce çiftçi randevu bulamıyor. TMO ödemeleri 20-25 gün içerisinde yapıyor. Tüm bu süre üst üstte eklenince çiftçi ürettiği ürünün karşılığını 2 ay sonra ancak alabiliyor. Çiftçimizin bekleme gücü yok zaten. Her yere, herkese borcu var. Bu yüzden ticaret borsalarına yöneliyor. Toprak Mahsulleri Ofisinden de biz bir an önce alım noktalarını genişleterek randevuların açılmasını bekliyoruz. Toprak Mahsulleri Ofisinde de şöyle bir sıkıntı var; gittiğimizde 4 kalite buğdaya ayrılıyor. 4 kalite buğday arasında 1. sınıf, 2. sınıf, 3. sınıf ve yemlik buğday olarak ayrılıyor. Şu anda TMO’nun alım yaptığı yerlerde 1. sınıf ve 2. sınıf depomuz doldu, ancak getirirseniz biz 3. sınıf veya yemlik sınıf olarak alırız diyorlar. 1. sınıf ve 2. sınıfın buğday fiyatları 16.750, 16.500 arasında değişirken, şu an TMO’nun alım yaptığı genelde depoların bize söylediği 3. sınıf ve yemlik fiyatları 15.750, 14.750. Bu da çiftçimizi maalesef ki çok zor duruma sokuyor” şeklinde konuştu.
“Çiftçi tüccara gebe kalıyor”
Randevu almakta özellikle yaşlı çiftçilerin çok fazla zorlandığını kaydeden Kuşan üreticinin TMO’nun belirlediği fiyatın altında tüccara malını satmak zorunda kaldığını aktardı. Kuşan, “Randevu sorunu da hep oluyor. Randevu sistemi çıktı çıkalı bu sıkıntılar var. Yani yaşlılarımız randevuya ulaşamıyor. Yani genç çiftçilerimiz evet bir şekilde telefon başında, çünkü randevular belli bir saat veriliyor, o saat başında çiftçilerimiz, genç çiftçilerimiz en azından telefon başında, akıllı telefonlarıyla o randevuya ulaşabiliyorlar. Ama çiftçiliğin şu anda ortalama yaşı 60’ken ve randevu internette ve telefondayken, yaşlı çiftçilerimiz ancak kolu komşusuna minnet ederek, torununu arayarak, çoluğunu çocuğunu arayarak bu randevuya ulaşabiliyor ve randevu sistemi online sistem olduğu için evet büyük kolaylıkları var ama erişilebilmesi zor. Yaşlı nüfusumuz, çiftçimiz buna ulaşmakta zorluk çekiyor ve dağ köylerinde, uzak köylerde yaşlı nüfusumuz bu randevuya erişemiyor. Çiftçi tüccara gebe kalıyor. Malını geçen seneki fiyattan satıyor. Geçen seneye kıyasla bütün girdi maliyetlerimiz %50’nin üzerinde arttı. Bu durumda çiftçimize sıkıntı veriyor” diye konuştu.
