Eskişehir’in en köklü yerleşimlerinden biri olan Cunudiye Mahallesi, sadece dar sokakları ve eski evleriyle değil, taşıdığı tarih ve mahalle kültürüyle de dikkat çekiyor. Rivayete göre çok eski yıllarda kentte askeri bir yerleşke kurulmak istenir. Odunpazarı’nın iki farklı bölgesine asılan ciğerlerden hangisi daha geç bozulursa askeri birliğin oraya kurulmasına karar verilecektir. Cunudiye’deki ciğer bozulmayınca yerleşke buraya kurulur; mahallenin adı da “askeri birlik” anlamına gelen Cunudiye olur.
Başka kadınlara da güç olmayı kendine şiar edinmiş
Bugün bu köklü mahallede dikkat çeken şey ise sadece tarihi değil; kadınların kurduğu dayanışma ağı. Bu ağın merkezinde ise mahalle muhtarı emekli hemşire Meral Karayel var. Zorlukla yoğrulmuş bir hayatın içinden gelen Meral Hanım, gücünü yalnızca kendine saklamamış; başka kadınlara da güç olmayı kendine şiar edinmiş.
Meral Karayel kendini tanıtırken süslü cümleler kurmuyor; yaşadıklarını olduğu gibi söylüyor. 6 yıldır Cunudiye Mahallesi’nde yaşayan Karayel, emekli bir hemşire ve iki kızını tek başına büyütürken hep başka çocuklara da yardım eli uzatmak istemiş.
Muhtar olmaya nasıl karar verdi?
Nasıl diğer kadınlara ve çocuklara yardımcı olabilirim diye düşünen Karayel, böylece muhtarlığa giden yola adım atmış:
“Muhtarımız Sevil Ata rahmetli olunca yerine birinci azamız, kıymetli ağabeyimiz geçti. Benim de hemşirelik yaptığım süre boyunca hep çocuk okutma hayalim vardı. Muhtarlık seçimi olacağını duyduğum zaman muhtarlıktan gelen kazancı çocuklara aktarabileceğimi düşündüm. En azından birkaç çocuğun bile hayatına dokunabilirsem benden mutlusu olmazdı. Bundan dolayı muhtar olmaya karar verdim.”
Sohbet ilerledikçe anlıyorum ki Meral Hanım için muhtarlık, evrak işlerinden ibaret değil. Özellikle kadınlarla kurduğu bağ dikkat çekici. “Eğitimli kadın, eğitimli aile; eğitimli kadın, mutlu aile diyerek çıktım bu yola,” diyor. Mahalledeki kadınları bir araya getirmek için bir grup kurmuş. Oradan eğitim duyuruları yapıyor, toplantılar organize ediyor. İlk yardım, acil müdahale, kadın sağlığı konularında çalışmalar yapıyor. Emekli hemşire olmasının da bu süreçte oldukça etkili olduğu söylüyor:
“Herkes çok rahat geliyor. Derdi neyse anlatıyor. Belki hemşirelikten gelen bir alışkanlık, insanlar çekinmiyor,”diyor ve ardından ekliyor: “Bence kadın eli her yere değmeli.”
"Okumuş her kadının bu cumhuriyete borcu vardır"
Görev süresi boyunca onu en çok etkileyen anları sorduğumda, gözleri parlayarak muhtarlık maaşıyla destek olduğu dört kız çocuğundan bahsediyor:
“Karnelerini aldıkları zaman koşarak geliyorlar. Madalyalarını gösteriyorlar. Takdir belgeleriyle sarılıyorlar bana. Bunlar benim için çok kıymetli. Okumuş her kadının bu cumhuriyete borcu vardır diye düşünüyorum.”
Meral Hanım’ı en çok etkileyen olaylardan biri de mahallenin Ramazan davulcusu Dilek Hanım. İhtiyaç sahibi kadınlara destek sunmaya çalışan Meral Hanım şöyle anlatıyor süreci:
“Dilek Hanım’ın çaresizliğini duydum. Maddi zorlukları vardı, iş istiyordu. Onu bulunca altın bulmuş gibi sevindim. Bu mahallenin muhtarı kadınsa davulcusu da kadın olsun istedim.”
"Mahallemle de gurur duyuyorum"
Mahallenin de Dilek Hanım’a nasıl sahip çıktığını anlatıyor Meral Hanım. “Geceleri davul çalarken pencerelerden bakıyorlar, el sallıyorlar. En azından karanlıkta kadın korkmasın diye,” diyor. Bu dayanışma onu hem duygulandırmış hem de gururlandırmış. “Kendimle de mahallemle de gurur duyuyorum,” demeyi ihmal etmiyor.
Dayanışma Cunudiye’de yalnızca kadınlar arasında kalmıyor. Mahallenin patili sakinleri de bu dayanışma birliğinin bir parçası. Meral Hanım, muhtarlık maaşından ayırdığı payla sokak hayvanlarını besleyen 11 aileye düzenli olarak destek veriyor. Her ay bir aileye 10 kiloluk mama ulaştırılıyor. “Mahalle dediğiniz yer birlikte yaşadığınız her canlıyla bir bütündür,” diyor Meral Hanım.
"Kadınlar kendi ayakları üzerinde durmalı, kimseye muhtaç olmamalı"
Cunudiye’de muhtarlık makamı, Meral Karayel’in ellerinde bir idare biriminden çok daha fazlasına dönüşmüş durumda. Orası artık kadınların birbirine omuz verdiği, kız çocuklarının hayallerinin desteklendiği, dayanışmanın somutlaştığı bir adres. Sohbetimizin sonunda kadınlara ve gençlere vermek istediği mesajı soruyorum. Duraksamadan yanıtlıyor:
“Kız çocukları okumalı. Başka yolu yok. Kadınlar kendi ayakları üzerinde durmalı, kimseye muhtaç olmamalı. Bir de kadınlar kadınları desteklemeli. Kadın kadının yurdu olmalı.”
Bu cümle, onun hayat özeti gibi. Cunudiye Mahallesi’nde muhtarlık yapan bir emekli hemşireden fazlası; kendi yaşadıklarından süzdüğü bir tecrübenin ifadesi. Mahallenin tarihi askeri birliğe dayanıyor olabilir ama bugün orada kurulan başka bir birlik var: Kadınların birbirine verdiği güçlü destek.
