“Yasa dışı ticarete karşı mücadelemiz sürecek”
Ankara Ticaret Odası (ATO) ev sahipliğinde ve Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın katılımıyla ‘Yasa Dışı Ticaretle Mücadele Konferansı' düzenlendi. Yasa dışı ticaretin ekonomik ve toplumsal etkilerinin ele alındığı konferansta bu çerçevede uygulanabilecek çözümler masaya yatırıldı.
Yasal ticaretin önünü açma, ticaretin kolaylaştırılması, gümrük işlemlerinin basitleştirilmesi, hızlandırılması konularında bugüne kadar birçok önemli düzenlemeleri hayata geçirdiklerini sözlerine ekleyen Bolat, "Yetkilendirilmiş Yükümü Sistemi, Tek Pencere Sistemi, İzinli Gönderici İşlemleri, Liman Tek Pencere Sistemi, Havayolu İşlemlerinin Dijitalleştirilmesi Projesi gibi birçok alanda teknik, dijital ve yasal düzenlemeler gerçekleştirdik. Gümrük idarelerimizin altyapılarını geliştirmek, fiziki kapasitesini arttırmak üzere de birçok modernizasyon projelerini hayata geçirdik ve yapmaya da devam ediyoruz" ifadelerine yer verdi.
Bolat, TOBB ile işbirliği içerisinde tam 19 gümrük kara sınır kapılarında modernizasyon ve dijitalleştirme çalışmalarını tamamladıklarını anımsatarak, "Türkiye'nin gümrük kapılarını, gümrük idarelerini dünyada örnek gösterilen gümrük yönetimleri haline getirdik. Ve bu anlamda İslam İşbirliği Teşkilatı'na bağlı İslam Ticaret ve Sanayi Odası da birçok İslam ülkelerinde de benzeri çalışmalar yapılması için Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'yle ortak bir oluşumla İslam ülkelerinde de bu çalışmaların yayılmasına karar vermiştir. İşte bizim bu son dönemde Ardahan Türkgözü ve Edirne Pazarkule kapılarımızı birlikte açmıştık. Şu an da yenileme ve modernleştirme çalışmaları devam eden Suriye gümrük kapılarımız var. Bunun yanında da Ağrı Gürbulak Türkiye'nin Orta Asya'ya açılan önemli gümrük kapılarından birisi onun da modernleştirme yenileme çalışmaları tamamlandı. Önümüzdeki haftalar içinde hep birlikte gidip resmi açılışını yapacağız" bilgisini paylaştı
Türkiye'nin küresel ticaret sistemiyle entegre olduğunu işleyen ve adil serbest ticaret ortamında yasal ticaretin önünün her zaman açık olduğunu sözlerine ekleyen Bolat, sözlerine şu şekilde devam etti:
"Yasa dışı ticaret ve kaçakçılığa tevessül edenlerle kararlı mücadelemiz bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da güçlenerek devam edecektir. Ticaret Bakanlığı olarak biz yasal ticareti her zaman destekliyoruz ve ekonomik büyümenizin ticaretin atmasıyla gerçekleşeceğine inanıyoruz. Yasa dışı ticarete de geçit vermiyoruz ve vermeyeceğiz. Özellikle 2023 yılında gümrük muhafaza ekiplerimizce 23 milyar lira olarak oluşan toplam gümrük yasa dışı ticaret ve narkotik yakalama rakamı 2022 yılında 12 milyar liraydı. 2024 yılında 55 milyar 178 milyon liraya yükseldi kaçak yakalamalar. 2025 yılında da yüzde 79 artışla 98,5 milyar liraya yükseldi. Yani neredeyse 100 milyar lira tutarında kaçak ve yasa dışı ticaret yakalamalarımız doldu. Dünya ekonomisindeki çalkantılar karşısında bu tür yasa dışı ticarete uyuşturucu ticaretine tevessül edenlerle mücadelemizin ne kadar sıkı bir şekilde yapıldığını bu rakamlar ortaya koymaktadır. Ve yüz milyara yakın olan bu yakalamaların içinde ticari eşya yasa dışı ticaret yakalamaları 53 milyar 655 milyon liradır."
Geçen yıl tütün ve tütün mamulleri ve alkollü içkilerin yasa dışı ticaretinin önlenmesinde yüzde 48 artış sağlandığını aktaran Bolat, 1 milyar 360 milyon lira değerinde kaçak yakalaması gerçekleştirildiğini açıkladı.
Elektronik sigaraya yönelik yakalamalara ilişkin de bilgi veren Bolat, "Elektronik sigaraya yönelik yakalamalarda 11 milyon adet elektronik sigara cihazı ve aksamı ele geçirildi. Ve başta cep telefonu olmak üzere 2 milyar 882 milyon, yani yaklaşık 3 milyar lira değerinde de kaçak elektronik eşya yakalaması gerçekleştirildi. Bu 2024'e göre yüzde 34'lük artış vardır. Akaryakıt kaçakçılığını önlemeye yönelik faaliyetler çerçevesinde de yüzde 47 artış sağlandı. 2025 yılında 153 milyon liralık kaçak yakalamalar gerçekleşti. Bu gerçekleştirdiğimiz yakalama faaliyetlerine ek olarak gümrük işlemlerinin önceden cari ve sonradan da kontrolleri yapılmakta, Risk Kontrol Genel Müdürlüğümüzün de çalışmalarıyla Teftiş Kurulu Başkanlığımızın Çalışmalarıyla daha sonra yapılan kontroller neticesinde yılında 9,8 milyar lira değerinde gümrük vergilerin eksik beyan edildiği ortaya çıkarılmış ve bu işlemi yapanlardan bunlar ek takip ve para cezası olarak işlem gerçekleştirilmiştir" ifadelerine yer verdi.
Bugün kayıt dışılık sadece faturasız mal satmak olmadığını aynı zamanda dijital dünyada tüketiciyi yanıltarak haksız kazanç elde etmek haline de geldiğini dile getiren Bolat, şu ifadelere yer verdi:
"Reklam kurulu Haziran 2023'ten bu yana tüketicileri aldatıcı ve yanıltıcı reklamlarla haksız ticari uygulama mücadelesi kapsamında 606n milyon lira üzerinde idari para cezası uyguladı ve reklam erişim yasağı getirmiştir. Bunun yanında 41,3 milyon ürün denetlemesi de gerçekleştirilmiştir."