Tuvalet kâğıdının aksine suda çözünmeyen bu atıklar, pompa sistemlerine dolanarak ekipmanları devre dışı bırakabiliyor. Bazı arızalarda ekiplerin sistemi yeniden çalıştırabilmesi için uzun müdahale süreçleri gerekiyor. Günlük yaşamda birkaç saniyede yapılan yanlış bir tercih, kanalizasyon sisteminde saatler süren zorlu bir çalışmaya dönüşebiliyor. Tuvaletlere ve giderlere atılan ıslak mendiller, temizlik mendilleri ve hijyenik pedler kanalizasyon hatlarında ortadan kaybolmuyor. Yüksek lif içeriğine ve sentetik yapıya sahip bu ürünler, tuvalet kâğıdı gibi su içerisinde parçalanmadığı için atık suyla birlikte ilerleyerek boru hatlarından terfi merkezlerine ve arıtma tesislerine kadar ulaşabiliyor. Hat boyunca birbirine dolanan atıklar zamanla büyük lif yığınları oluşturuyor. Boru hatlarında tıkanıklıklara neden olan bu yığınlar, arıtma tesislerine ulaştığında ise sistemin farklı noktalarında ciddi işletme sorunları yaratıyor.
Lifli atıklar sistemi durduruyor
ESKİ ekiplerinin saha çalışmalarında karşılaştığı en önemli sorunlardan biri, ıslak mendil ve benzeri atıkların pompa sistemlerinin hareketli parçalarına sarılması.
Atık suyla taşınan lifli malzemeler pompa çarklarının çevresinde birikerek mekanik hareketi zorlaştırıyor ve ilerleyen aşamalarda ekipmanın tamamen durmasına neden olabiliyor. Arıtma tesislerinin ön arıtma birimlerindeki kaba ve ince ızgaralar, çökertme havuzları ile kum ve yağ tutucu sistemler de oluşan lif yığınları nedeniyle normal işletme koşullarının üzerinde yükle karşı karşıya kalıyor. Ortaya çıkan sorun yalnızca bir tıkanıklığın giderilmesinden ibaret değil. Arızanın niteliğine göre bir pompanın temizlenerek yeniden devreye alınması ortalama 6–8 saatlik çalışma gerektirebiliyor.
Makinelerin temizleyemediği yerde ekipler devreye giriyor
Sorunun en görünmeyen tarafını ise ESKİ ekiplerinin gerçekleştirdiği müdahaleler oluşturuyor. Islak mendil ve hijyenik atıkların oluşturduğu lif yığınları mekanik temizleme ekipmanlarıyla çıkarılamayacak kadar sıkı biçimde pompa sistemlerine dolandığında, ekipler özel koruyucu kıyafet ve ekipmanlarla sisteme doğrudan fiziksel müdahalede bulunmak zorunda kalıyor. Atık suyun bulunduğu son derece zorlu çalışma koşullarında gerçekleştirilen müdahalelerde pompalar tek tek temizleniyor, çarklara dolanan atıklar çıkarılıyor ve sistem yeniden işletmeye hazır hale getiriliyor.
Kanalizasyona değil, çöp kutusuna
ESKİ Genel Müdürlüğü, vatandaşlara özellikle “Hiçbir hijyenik ürünü tuvalete atmayın” çağrısında bulundu.
Islak mendiller, temizlik mendilleri, hijyenik pedler ve benzeri çözünmeyen evsel atıkların kanalizasyon sistemine değil, mutlaka çöp kutularına atılması gerekiyor. Kanalizasyon sistemine atılan her uygunsuz atık; tıkanıklık, ekipman arızası, bakım ihtiyacı, iş gücü ve ilave işletme maliyeti olarak kente geri dönüyor. Üstelik sorun yalnızca atığın atıldığı bina ya da sokakla sınırlı kalmayarak kanalizasyon şebekesinin ve atık su arıtma süreçlerinin farklı noktalarını etkileyebiliyor.
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi ESKİ Genel Müdürlüğü, atık su altyapısının güvenli, kesintisiz ve sürdürülebilir biçimde işletilmesinin ortak bir kent sorumluluğu olduğuna dikkat çekerek tüm Eskişehirlileri duyarlı davranmaya çağırdı.
