Lozan Barış Antlaşması’nın 103’üncü yıldönümü nedeniyle Atatürkçü Düşünce Derneği (ADD), Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği (ÇYDD) ve Eğitim İş Eskişehir Şubeleri tarafından Hicri Sezen Meydanı’nda basın açıklaması yapıldı. Saygı duruşu ve İstiklal Marşı ile başlayan tören, Mustafa Kemal Atatürk ve İsmet İnönü Heykeli’ne çelenk sunulmasıyla devam etti. Basın metnini okuyan ADD Eskişehir Şube Başkanı Mehmet Avci, 24 Temmuz’un Lozan Bağımsızlık Bayramı ilan edilmesini ve yasal güvence altına alınmasını istedi.
“İşgal ordularının diplomasi masasında dize getirildiği gün”
Basın metnini okuyan ADD Eskişehir Şube Başkanı Mehmet Avci, şu ifadeleri kullandı:
“24 Temmuz 1923. Bu tarih, yalnızca bir antlaşmanın imzalandığı gün değildir. Bu tarih; Türk milletinin diz çökmeyeceğini bütün dünyaya ilan ettiği, Sevr'i tarihin çöplüğüne gömdüğü, bağımsızlığını ve egemenliğini uluslararası hukuk önünde tescil ettirdiği gündür. Lozan, emperyalizmin Anadolu üzerindeki hesaplarını bozan büyük Türk zaferidir. Lozan, işgal ordularının silahla yenildiği kadar, diplomasi masasında da dize getirildiği tarihî dönüm noktasıdır.
“Cephede kazanılan zafer diplomasi masasında ölümsüzleştirildi”
Bu büyük destanın başında Gazi Mustafa Kemal Atatürk vardır. Lozan masasındaki sarsılmaz iradenin adı ise İsmet İnönü'dür. İsmet Paşa, dünyanın en güçlü devletlerinin temsilcileri karşısında tek bir gerçeği savunmuştur: Aylar süren zorlu görüşmeler boyunca hiçbir tehdide, hiçbir baskıya, hiçbir dayatmaya boyun eğmemiş; Kurtuluş Savaşı'nın cephede kazanılan zaferini diplomasi masasında ölümsüzleştirmiştir. Bugün; Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü, Lozan kahramanı İsmet İnönü'yü, Lozan Türk Heyeti'nin tüm üyelerini, Millî Mücadele'nin isimsiz kahramanlarını, Kurtuluş Savaşımızın aziz şehitlerini ve gazilerini sonsuz saygı, minnet ve inançla anıyoruz.
“Lozan, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş belgesidir”
Lozan, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş belgesidir. Lozan, ulusal egemenliğimizin hukuki güvencesidir. Lozan, tam bağımsızlığımızın dünyaya kabul ettirilmiş adıdır. Lozan, Türk Milletinin namusudur. İşte tam da bu nedenle, Cumhuriyet'in temel kazanımlarını tartışmaya açan çevrelerin hedefinde yıllardır Lozan vardır. Lozan'ı küçümseyenler ya da değersiz göstermeye çalışanlar, eleştirilerini farklı gerekçelerle dile getirebilir; ancak bu tartışmaların Cumhuriyet'in kuruluş süreciyle ilgili daha geniş değerlendirmelerin parçası olduğu açıktır.
“Lozan varsa ulusal egemenlik vardır”
Biz biliyoruz ki; Lozan varsa Cumhuriyet vardır. Lozan varsa ulusal egemenlik vardır. Lozan varsa tam bağımsız Türkiye vardır. Lozan'a sahip çıkmak, yalnızca geçmişe sahip çıkmak değildir. Lozan'a sahip çıkmak; vatanın bölünmez bütünlüğüne, üniter devlet yapısına, sosyal hukuk devlet yapısına, Türk Milletinin namus ve şerefine, laikliğe, ulusal egemenliğe ve Türkiye Cumhuriyet'ine sahip çıkmaktır.
“24 Temmuz Lozan Bağımsızlık Bayramı ilan edilsin”
Bu nedenle çağrımız açık ve nettir: 24 Temmuz, Türk milletinin bağımsızlığının uluslararası hukukta tescil edildiği gündür. Bu tarih artık yalnızca anma günü olarak değil; "24 Temmuz Lozan Bağımsızlık Bayramı" olarak yasal güvence altına alınmalı ve her yıl bütün yurtta resmî törenlerle kutlanmalıdır. Çünkü milletler, yalnızca savaş meydanlarında kazandıkları zaferlerle değil; o zaferleri hukuk önünde kabul ettirdikleri günlerle de tarih yazarlar. 24 Temmuz işte böyle bir gündür.”