Eskişehir’in sokaklarını süsleyen heykeller yalnızca estetik görüntüleriyle dikkat çekmiyor. Porsuk Çayı’nın temizliğinden çevre bilincine, göçten kadınlara ve alkolün zararlarına kadar pek çok farklı mesaj taşıyan heykeller, kentin adeta açık hava sanat galerisine dönüşmesini sağlıyor.
Eskişehir’de cadde ve sokaklarda, meydanlarda ve Porsuk Çayı çevresinde yürürken birbirinden ilginç heykellerle karşılaşmak mümkün. Kimi zaman bankta oturan bir köylü, kimi zaman oltasıyla kovadan balık tutan yaşlı bir adam, kimi zaman ise rögar kapağından başını çıkaran bir işçi…
İlk bakışta yalnızca şehri süsleyen sanat eserleri gibi görünen bu heykellerin önemli bir bölümü, aslında topluma yönelik çeşitli mesajlar taşıyor.
Kentteki heykeller; çevre temizliği, kentlilik bilinci, göç, kadınlara verilen değer ve toplumsal farkındalık gibi farklı konuları sanatın mizahi ve dikkat çekici diliyle anlatıyor.
İşte Eskişehir’in simgesi haline gelen ve hikâyeleriyle dikkat çeken heykellerden bazıları…
Kovadan balık tutan adam: Porsuk’a dikkat çeken mesaj
Porsuk Çayı kıyısında bulunan ve Eskişehir denince akla gelen heykellerden biri, elindeki oltayla önündeki kovadan balık tutmaya çalışan yaşlı adam figürü.
İlk bakışta eğlenceli bir görüntü oluşturan heykel, aslında Porsuk Çayı’nın temiz tutulmasına yönelik bir mesaj veriyor.
Balığın Porsuk’tan değil, kovadan tutulması üzerinden verilen mesaj oldukça açık: Porsuk temiz tutulmalı ve doğal yaşam korunmalı.
Eskişehir’in kentlilik bilincine yönelik dikkat çekici çalışmalarından biri olan heykel, yıllardır hem kent sakinlerinin hem de ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.
“Şişede durduğu gibi durmaz”: Sarhoş adam heykeli
Eskişehir’in eğlence hayatıyla özdeşleşen Vural Sokak’ın, diğer adıyla Barlar Sokağı’nın girişinde bulunan “Sarhoş Adam” heykeli de taşıdığı mesajla dikkat çekiyor.
Yere oturmuş, alkolün etkisiyle kendinden geçmiş bir adamı tasvir eden heykelin yanında “Şişede durduğu gibi durmaz” ifadesi yer alıyor.
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi tarafından kentin farklı noktalarına yerleştirilen sosyal mesaj içerikli heykeller kapsamında hazırlanan eser, alkolün yol açabileceği olumsuzluklara dikkat çekiyor.
Heykel, mesajını doğrudan vermek yerine mizahi bir anlatımla ortaya koyuyor.
Çekirdek çitleyen eşek de çevre mesajı veriyor
Porsuk Çayı çevresindeki bir diğer dikkat çekici eser ise “Çekirdek Çitleyen Eşek” heykeli.
Gündelik hayattan mizahi bir sahnenin canlandırıldığı heykel, aslında çevre temizliği konusunda önemli bir mesaj taşıyor.
Porsuk çevresinde vatandaşların çekirdek çitleyip kabuklarını yere atması gibi davranışlara dikkat çekmek amacıyla hazırlanan eser, çevre sorununu bu kez alışılmışın dışında bir yöntemle gündeme getiriyor.
Kısacası Eskişehir’de eşeğin çekirdek çitlemesi yalnızca tebessüm ettirmek için değil; “Çevreni temiz tut” mesajını hatırlatmak için.
Tahta bavullu köylü adamın anlattığı: Göç
Şehrin işlek noktalarından birinde bankta oturan köylü adam heykeli ise bu kez göç olgusuna dikkat çekiyor.
Elinde tahta bavulu ve yanında tavuğuyla tasvir edilen köylü figürü, şehirleşme ve köyden kente göçün izlerini sembolik bir şekilde yansıtıyor.
Bankta oturan adamın görüntüsü, şehir hayatının ortasında kırsaldan kopuşu hatırlatırken, taşıdığı bavul ve tavuğu da köy yaşamına yapılan bir gönderme niteliği taşıyor.
Eskişehir’in “dedikoducu” heykelleri
Şehrin yoğun yaya trafiğinin bulunduğu bölgelerden birinde ise iki kadının bankta oturup sohbet ettiği heykel göze çarpıyor.
Günlük yaşamdan sıradan bir anın sanat eserine dönüştürüldüğü heykelde iki kadın yan yana oturmuş sohbet ederken tasvir ediliyor.
Heykelin hemen altında ise dikkat çeken bir ifade bulunuyor: “Tatlı şeydir.”
Eskişehir sokaklarında karşılaşılan bu eser, kentin heykel anlayışındaki mizahi ve gündelik yaşamdan beslenen yaklaşımın da örneklerinden biri.
“Anne” heykeli kadınlara ve annelere ithaf edildi
Eskişehir’de kadınlara ve annelere adanan eserlerden biri de 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü’nde açılan “Anne” heykeli.
Ulus Anıtı’nın yakınında konumlandırılan eser, annelere ve kadınlara duyulan saygı ve şükranı simgelemek amacıyla hazırlandı.
Eserin açılışında konuşan dönemin Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Yılmaz Büyükerşen, anıtın gelecek kuşaklara kadınların ve annelerin toplumdaki değerini hatırlatmasını amaçladıklarını ifade etmişti.
Büyükerşen, söz konusu dönemde yaptığı açıklamada Eskişehir’deki heykel sayısının 100’ü geçtiğini belirtmiş ve kentin sanatla üretmeye devam edeceğini ifade etmişti.
Rögar kapağından çıkan işçi: Eskişehir’in en ilginç heykellerinden biri
Odunpazarı’nın tarihi atmosferinde karşılaşılan rögar kapağından çıkan işçi heykeli ise Eskişehir’in en dikkat çekici eserleri arasında yer alıyor.
Bir rögar kapağından başını çıkaran işçiyi tasvir eden heykel, Bratislava’nın dünyaca bilinen “Cumil” heykelinden esinlenilerek hazırlandı.
Bratislava’da “Man at Work” yani “İş Başında Adam” adıyla da bilinen heykel, kentin simge eserleri arasında bulunuyor. Eskişehir’deki versiyonu ise tarihi Odunpazarı dokusuyla modern sanat anlayışını bir araya getiriyor.
Rögar kapağından çıkan işçi figürü, özellikle turistlerin ilgisini çekiyor. Fotoğraf çektirmek isteyenlerin uğrak noktalarından biri haline gelen heykel, Eskişehir’in sokak sanatının dikkat çeken örnekleri arasında bulunuyor.
Eskişehir’in heykelleri şehri anlatıyor
Eskişehir’deki heykellerin ortak özelliği ise sanatın yalnızca galerilerde ya da müzelerde değil, doğrudan sokağın içerisinde vatandaşla buluşması.
Kimi Porsuk’un temizliğini hatırlatıyor, kimi çevre bilincini mizahla anlatıyor, kimi göç olgusuna dikkat çekiyor, kimi kadınlara ve annelere saygıyı simgeliyor.
Bu nedenle Eskişehir sokaklarında yürürken karşılaşılan heykeller, yalnızca fotoğraf çekilecek dekorlar olmaktan çıkıyor; kentin sosyal hayatını, değerlerini ve günlük yaşamını anlatan küçük hikâyelere dönüşüyor.
Belki de Eskişehir’de bir sonraki yürüyüşünüzde önünden geçtiğiniz bir heykele biraz daha dikkatli bakmak gerekiyor. Çünkü o heykel, ilk bakışta göründüğünden çok daha fazlasını anlatıyor olabilir.
