HABEV'den yeni yönetmeliğe tepki!
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 22 Ocak 2026 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği değişikliği, Türkiye’deki Alevi-Bektaşi toplumu arasında büyük tepkilere yol açtı. Değişiklikle birlikte, cemevlerinin imar planı lejantlarında "ibadet alanları" başlığı altında değil, "kültürel tesis alanı" başlığı altında tanımlanması, yasal mevzuatlara ve Alevi inancına saygısızlık olarak değerlendiriliyor.
Eskişehir Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı Başkanı Av. Ufuk Uysal, cemevlerinin kültürel tesis alanı olarak tanımlanmasının hem hukuken hem de fiilen kabul edilemez olduğunu belirterek, yaptığı yazılı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
"Cemevleri ibadethanedir! Bu yönetmelik değişikliği, Alevi-Bektaşi toplumunun inancını ve kimliğini görmezden gelen bir yaklaşımı temsil etmektedir. Yasal düzenlemelerde cami, kilise ve sinagog gibi ibadethaneler açıkça ibadet alanı olarak tanımlanırken, cemevlerinin kültürel tesis alanı kapsamında değerlendirilmesi, bizleri derinden üzmüştür."
Av. Uysal, Alevi-Bektaşi vatandaşlarının, Türkiye Cumhuriyeti'ne karşı tüm ödevlerini yerine getiren, vergisini ödeyen, askerlik hizmetini yapan bir topluluk olduğuna dikkat çekerek, "Anayasamızın kendilerine tanıdığı hakların ihlali anlamına gelen bu ayrımcılığı kabul etmiyoruz." dedi.
"Cemevleri Kültürel Tesis Değil, İbadethanedir!"
Yönetmeliğin 5. maddesinin fıkrasına atıfta bulunan Uysal, cemevlerinin "kültürel tesis alanı" olarak tanımlanmasının hukuken kabul edilemeyeceğini vurguladı. Cemevlerinin, halk eğitim merkezi, sanat galerisi veya tiyatro gibi kültürel mekanlarla aynı kategoriye alınmasının inanç özgürlüğüne, ayrımcılıkla mücadeleye ve eşit yurttaşlık ilkelerine aykırı olduğunu söyledi.
"Yönetmelik, İnkâr ve Ayrımcılığı Körüklüyor"
Yönetmelik değişikliği ile cemevlerinin kültürel tesis alanı olarak tanımlanması, Alevi inancının folklorik bir unsur gibi değerlendirilmesi anlamına geldiğini belirten Av. Ufuk Uysal, bu durumun Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarıyla da çeliştiğini belirtti. Uysal, ayrıca "Cemevlerine hukuki ve resmi statü kazandırıyoruz" gibi söylemlerin samimiyetten uzak olduğunu ifade ederek, "Bu tür adımlar inanç özgürlüğünü engellemeye, toplumsal eşitliği zedelemeye yol açmaktadır." dedi.
Alevi-Bektaşi Toplumunun Tepkisi Büyüyor
Alevi-Bektaşi toplumunun, Türkiye’nin temel inanç topluluklarından biri olduğunun altını çizen Av. Ufuk Uysal, cemevlerinin "ibadethane" olarak kabul edilmesi gerektiğini bir kez daha vurguladı. Uysal, bu konunun sadece Alevi toplumu için değil, tüm Türkiye için bir hak meselesi olduğuna dikkat çekti.
Eskişehir Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı Başkanı, kamuoyuna seslenerek, cemevlerinin "ibadet alanı" olarak kabul edilmesi gerektiğini, aksi takdirde Alevi-Bektaşi toplumu olarak bu ayrımcılığı kabul etmeyeceklerini belirtti. Alevi-Bektaşi inanç topluluğunun temel haklarının savunulması ve inanç özgürlüğünün korunması gerektiğinin altını çizdi.
