Murat Arnik, vergi ve SGK borcu bulunan esnafın da belirlenen şartlarla kredi imkanından yararlanabileceğini belirtirken, faiz oranları ve teminat şartlarının esnafın finansmana erişimini zorlaştırdığını söyledi.
Borçlu esnaf için kredi yolu açıldı
Eskişehir Lokantacılar ve Kasaplar Esnaf Odası (ESLOK) Başkanı Murat Arnik, 33353 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 11648 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında esnaf kefalet kredilerinde yapılan düzenlemeyi değerlendirdi.
Arnik, vadesi geçmiş vergi, SGK veya Bağ-Kur prim borcu bulunan lokanta ve kasap esnafının da belirlenen şartlarla Hazine faiz destekli kredilerden yararlanabileceğini belirterek, düzenlemenin finansmana erişimde zorlanan esnaf açısından önemli olduğunu söyledi.
Arnik, yaşanan sorunu şu sözlerle değerlendirdi:
“Esnafımız çaresiz, borcu olduğu için krediye ulaşamıyor, krediye ulaşamadığı için de borcunu çeviremiyordu. Banka kapısı kapanınca lokanta, kasap ve yeme-içme esnafımız kayıt dışı borçlanmaya yöneliyor; tefecilerin eline düşme tehlikesiyle karşı karşıya kalıyor veya yüksek komisyonlar ve yüzde 45’e yaklaşan faiz oranlarıyla borç batağına saplanıyordu. Bu karar, esnafımızı o karanlık çıkmazdan kurtaracak önemli bir adımdır” dedi.
Borçlu esnafa iki ayrı kredi seçeneği
Murat Arnik, yeni düzenlemeyle borçlu esnaf için iki farklı kredi yolunun bulunduğunu belirtti.
Arnik, “Birinci seçenekte kredinin azami yüzde 25’ine karşılık gelen tutar, banka tarafından doğrudan vergi dairesi veya SGK hesabına aktarılabilecek. Bu ödeme bir yıl içinde toplam 300 bin lirayı aşamayacak ve bu bölümde Hazine faiz indirimi yüzde 25 olacak. İkinci seçenekte ise borç kapatma yöntemini kullanmayan esnaf, güncel oranlarla yüzde 24 yıllık finansman maliyeti üzerinden kredi kullanabilecek” ifadelerini kullandı.
“Borçlu esnafa yüzde 24, borçsuz esnafa yüzde 20”
Arnik, kredi kullanımında borç durumuna göre oluşan faiz farkının esnaf açısından adil olmadığını savundu.
Arnik, “Vergi ve SGK borcu bulunmayan veya yapılandırmasını düzenli sürdüren esnafımız yüzde 20; yapılandırılmamış borcu bulunan esnafımız ise yüzde 24 yıllık finansman maliyetiyle kredi kullanabilecek.
Ödeme güçlüğü yaşayan borçlu esnafın omzuna dört puan daha yük bindirilmesi adil değildir. Bu fark geçici kalmalı ve kaldırılmalıdır” dedi.
Lokanta ve kasap esnafına 1,5 milyon TL’ye kadar işletme kredisi
Murat Arnik, güncel sistem kapsamında işletme kredilerinin 1 milyon 500 bin liraya kadar çıkabildiğini, yatırım kredilerinde ise limitin daha yüksek olduğunu belirtti.
Arnik, “Güncel sistemde işletme kredileri, kooperatifin risk grubu ve banka değerlendirmesine göre 1 milyon 500 bin liraya kadar, azami 48 ay vadeyle kullandırılabiliyor. İşyeri, makine ve teçhizat yatırımlarında üst limit 3 milyon 500 bin liraya kadar çıkabiliyor. Ancak bu tutarlar otomatik bir hak değildir; kooperatif ve banka değerlendirmeleri devam etmektedir” dedi.
“Kira, elektrik, stopaj ve % 10 KDV yükü esnafı bunalttı”
Lokanta ve kasap esnafının artan maliyetlerle karşı karşıya olduğunu ifade eden Arnik, finansman maliyetlerinin de işletmeler üzerindeki yükü artırdığını söyledi.
Arnik, “Lokanta ve kasap esnafımız sürekli artan girdi maliyetleriyle mücadele ediyor. Kira, elektrik, doğalgaz, stopaj, KDV, personel ücreti ve sosyal güvenlik primi esnafın belini büküyor. Bütün bu yüklerin üzerine yüksek finansman maliyeti de eklenince işletmelerimiz ayakta kalma mücadelesi veriyor” ifadelerini kullandı.
“Esnaf krediyi kepengini açık tutmak için istiyor”
Arnik, esnafın kredi talebinin temelinde işletmesini ayakta tutma ve çalışanlarının maaşlarını ödeme ihtiyacının bulunduğunu vurguladı.
Arnik: “Esnafımız krediyi; tenceresini kaynatmak, kirasını ve faturalarını ödemek, çalışanının maaşını verebilmek için istiyor. Finansmana ulaşamayan lokanta ve kasap esnafı kepenk kapatma noktasına sürükleniyor. Esnafa verilen kredi tüketim değil; üretim, istihdam ve şehir ekonomisine yatırımdır” dedi.
“Esnaf ve sanatkârımız faiz kıskacından bir türlü kurtulamıyor”
Faiz oranlarına da dikkat çeken ESLOK Başkanı Murat Arnik, esnafın daha düşük maliyetli finansmana ihtiyaç duyduğunu ifade etti.
Arnik: “Faizin dinen haram kabul edildiği bir toplumda esnaf ve sanatkârımız hâlâ yüksek faiz yükü altında finansmana ulaşmaya çalışıyor. Üretime, istihdama ve vergi gelirlerine katkı sunan lokanta, kasap ve yeme-içme sektörü esnafımıza sağlanan finansman daha düşük maliyetli, daha esnek ve gerçekten ulaşılabilir olmalıdır” dedi.
Arnik’ten Eskişehir’e plasman desteği çağrısı
Eskişehir’de krediye erişimde yaşanan sorunlara da değinen Arnik, Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatiflerine ayrılan plasmanların artırılması gerektiğini söyledi.
Arnik, “Esnaf ve sanatkârımızın önünü gerçek anlamda açmak istiyorsak Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatiflerine ayrılan plasmanlar düzenli olarak artırılmalıdır. Başvurular iki-üç ay bekletilmemeli; esnafın finansman ihtiyacı, müracaat tarihinden itibaren en geç 15-20 gün içinde karşılanmalıdır” dedi.
Arnik, teminat şartlarının da krediye erişimde önemli bir engel oluşturduğunu belirterek şöyle devam etti:
“Bazı başvurularda esnafımızın karşısına çıkarılan iki kefil ve ipotek talepleri, finansmana erişimi ciddi biçimde zorlaştırıyor. Bir taraftan kredi yolu açılırken diğer taraftan karşılanması güç teminatlarla bu yol yeniden kapatılmamalıdır. Halkbank şubeleri ile Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri başvuruları şeffaf, eşit ve hızlı biçimde sonuçlandırmalıdır.”
“Bu bir borç affı değil; batışın eşiğindeki esnafa nefes borusudur”
Düzenlemenin borçların silinmesi anlamına gelmediğinin altını çizen Arnik, uygulamanın finansmana erişemeyen esnaf için bir fırsat oluşturduğunu söyledi.
Arnik, “Bu düzenleme borçları silmiyor ve her başvurunun onaylanacağı anlamına gelmiyor. Ancak finansmana erişemediği için batış noktasına sürüklenen esnafa yeniden nefes alma imkânı sunuyor. Bütün eksiklerine rağmen yapılan çalışma değerlidir. Yetkililer sahaya inmeli, lokanta, kasap ve yeme-içme esnafının gerçek sorunlarını görerek kalıcı çözümleri gecikmeden hayata geçirmelidir” dedi.
“ESLOK olarak uygulamanın takipçisi olacağız”
ESLOK olarak düzenlemenin Eskişehir'deki uygulanmasını yakından takip edeceklerini belirten Arnik, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“ESLOK olarak düzenlemenin Eskişehir’deki uygulamasını yakından takip edeceğiz. Üyelerimizin doğru bilgilendirilmesi, başvuruların eşit şartlarda değerlendirilmesi ve finansmana adil biçimde ulaşılması için mücadelemizi kararlılıkla sürdüreceğiz. Lokantanın ocağının, kasabın tezgâhının açık kalması; üretimin, istihdamın ve Eskişehir ekonomisinin korunması demektir.”
