Hay?r. Güneşte cildimizin renginin değişmesini sağlayan güneş ?ş?ğ?n?n içindeki ültraviyole (UV) ?ş?nlar?d?r ki bunlar camdan geçemez. UV ?ş?nlar? görünmeyen, yüksek enerjili, k?sa dalga boylu ve görebildiğimiz renk dağ?l?m?nda mor rengin ötesinde yer alan ?ş?nlard?r. Bunun için çok güneşli bir havada, güneş tam karş?dan gelirken araba kulland?ğ?m?zda yüzümüz değil de aç?k olan pencereye yasl? kolumuz k?zar?r.
Bizim bronzlaşma ve çok sağl?kl? görünüyoruz diye beğendiğimiz, derimizin güneş alt?nda rengini değiştirmesi olay? asl?nda 'derma' diye bilinen cildimizin ikinci tabakas?ndaki pigment hücrelerinin bir reaksiyonudur. Bu hücreler UV ?ş?nlar?na maruz kald?klar?nda 'melanin' denilen daha koyu pigmentlerin miktar?m art?r?rlar. Bu koyu pigmentler derimizin üst tabakalar?na gelirler ve böylece derimizin rengi koyulaş?r.
Melanin, UV ?ş?nlar?n? emer, yani vücudun melanin üretimini art?rmas?, vücudumuzu UV ?ş?nlar?n?n tehlikeli etkilerinden korumak içindir. Ama bir noktadan sonra bu da geçerli değildir. Güneşin alt?nda ne kadar yanm?ş olursak olal?m, derimizin rengi ne kadar koyulaş?rsa koyulaşs?n, yine de güneş ?ş?ğ?n?n içindeki UV ?ş?nlar?n?n yar?s?n? derimiz içine almaya devam edebilir. Aş?r? UV ?ş?nlar?na maruz kalmak sonunda deri kanserine bile yol açabilir. Her y?l yar?m milyon insanda bu hastal?k görülmektedir. Özellikle gençler aras?nda giderek artmaktad?r. Gerçi bu tür, genellikle başar? ile tedavi edilmektedir ama ciğere veya beyine yay?labilecek çok daha kötü türleri de vard?r.
Çok güneşli havalarda UV ?ş?nlar?ndan korunmak, şapka ve gözlük takmak tavsiye edilir. UV ?ş?nlar? gözlerimize de çok zararl?d?r. Unutmayal?m ki, vücudumuzdaki en ince deri göz kapaklar?m?zdad?r. Güneşe ç?kmak zorunda kal?nacaksa koruma faktörü yüksek krem ve yağlar kullan?lmal?d?r.
UV ?ş?nlar? cisimlerden de yans?r. Bu nedenle gölgede kalmak da çare değildir. İnsan gölgede de yanabilir. Güneş enerjisi tahmin edilenden çok daha güçlüdür. Yeryüzünde 3 kilometrekarelik bir tarlan?n bir gün boyunca güneşten ald?ğ? enerji, Hiroşima üzerinde patlat?lan atom bombas?n?n sal?verdiği enerjiye eşittir. Bombadan enerji bir anda boşalt?ld?ğ?ndan, şok dalgalan oluşmuş ve ölümcül olmuştur.
Camın arkasında güneşte bronzlaşabilir miyiz?
Hay?r. Güneşte cildimizin renginin değişmesini sağlayan güneş ?ş?ğ?n?n içindeki ültraviyole (UV) ?ş?nlar?d?r ki bunlar camdan geçemez. UV ?ş?nlar? görünmeyen, yüksek enerjili, k?sa dalga boylu ve görebildiğimiz renk dağ?l?m?nda...