Sayıştayın Alpu, Günyüzü, Han, İnönü, Mihalgazi, Mihalıççık, Sarıcakaya ve Seyitgazi belediyelerine ilişkin 2025 yılı denetim raporlarında, kamu kaynaklarının kullanımı ve mali işlemlere yönelik tespitler sıralandı.Birden fazla belediyede satın almalara ilişkin yüzde 10 sınırının Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aşıldığı, taşınır ve taşınmaz kayıtlarının eksik tutulduğu, haberleşme altyapılarından alınması gereken geçiş hakkı bedellerinin takip ve tahsil edilmediği belirtildi.
TESİS AÇILAMADI, 4 BİN MALZEME ATIL KALDI
İnönü Belediyesine devredilen “Oklubalı Bin Melek Tek Yürek Projesi” kapsamındaki tesisin faaliyete geçirilemediği belirlendi. Raporda, çevre düzenlemesi ve ulaşım yolu bulunmayan tesiste, aralarında bilgisayar, beyaz eşya ve mutfak malzemelerinin de olduğu yaklaşık 4 bin kullanılmamış taşınırın atıl durumda bırakıldığı kaydedildi.
Belediyenin organizasyonlar için yaptığı 5 milyon 446 bin 800 liralık harcama ile faaliyetlerini duyurmak amacıyla gerçekleştirdiği 3 milyon 881 bin 925 liralık harcama, tasarruf tedbirlerine aykırı bulundu. Ayrıca aynı kutlama programının video kaydı için farklı firmalardan hizmet alındığı, bu kapsamda 960 bin lira ve 306 bin liralık ödemeler yapıldığı belirtildi.
12 MİLYON LİRALIK HARCAMA HATALI MUHASEBELEŞTİRİLDİ
Mihalgazi Belediyesine ait bazı taşınmazların ihale yapılmadan kiraya verildiği, bazı belediye arazilerinin ise kişilerce izinsiz olarak tarımsal amaçla kullanıldığı tespit edildi. Bu kullanımlar için belediye tarafından ecrimisil talep edilmediği bildirildi. Raporda, işletme hakkının kiralanması niteliğindeki bazı işlemlerde KDV hesaplanmadığı da belirtildi. Taşınmazların değerini artıran yaklaşık 12 milyon liralık bakım ve onarım harcamasının doğrudan gider yazılması nedeniyle belediyenin varlıklarının mali tablolarda eksik gösterildiği kaydedildi.
20 MİLYON LİRALIK KARARDA YETKİ AŞIMI
Günyüzü Belediye Meclisinin, sermayesinin tamamı belediyeye ait GNYZ Anonim Şirketinin giderlerini karşılamak amacıyla toplam 20 milyon lira aktarılmasına yönelik aldığı kararlar mevzuata aykırı bulundu. Raporda, şirket giderlerini karşılamak üzere kaynak aktarılmasına karar verilmesinin belediye meclisinin yetkileri arasında bulunmadığı belirtildi.Bazı alımların parasal sınırların altında kalmak amacıyla bölünerek doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiği de tespit edildi. Piyasa fiyat araştırmalarında imzalı teklif alınmadığı ve tutanaklarda yalnızca en uygun fiyatlı teklifin gösterildiği kaydedildi. Belediye, tespitler doğrultusunda düzeltme yapılacağını bildirdi.
SATIN ALMA SINIRI AŞILDI, RUHSATSIZ İŞYERLERİ BELİRLENDİ
Alpu Belediyesinde, doğrudan temin kapsamındaki alımlarda yüzde 10 sınırının Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aşıldığı belirtildi. Rapordaki tabloya göre sınır aşımı, mal alımlarında yaklaşık 23,3 milyon lira, hizmet alımlarında ise 3,3 milyon lira oldu.Bazı işlerin bölünerek doğrudan teminle yaptırıldığı ve belirli bir süreyi kapsayan bazı işlerde sözleşme düzenlenmediği de kaydedildi. Belediyenin 217 işyeri ruhsatına karşılık 252 aktif çevre temizlik vergisi mükellefinin bulunması üzerinden yapılan incelemede, ruhsatsız faaliyet gösteren işletmeler olduğu belirlendi. Belediye, eksikliklerin giderileceğini bildirdi.
DOĞRUDAN TEMİN ALIMLARINDA SÖZLEŞME YAPILMADI
Mihalıççık Belediyesinde, parasal limitler kapsamındaki mal ve hizmet alımları ile yapım işlerinde yüzde 10 sınırının uygun görüş alınmadan aşıldığı tespit edildi. Sınırı aşan tutarlar mal alımlarında yaklaşık 19,2 milyon lira, hizmet alımlarında 13,1 milyon lira, yapım işlerinde ise 14,3 milyon lira olarak gösterildi.İşçilerin yıllık izinlerinin düzenli kullandırılmaması nedeniyle izin sürelerinin biriktiği de rapora yansıdı. Ayrıca belirli bir süreyi gerektiren doğrudan temin alımlarında sözleşme yapılmadığı belirtildi. Belediye, bu alımlarda sözleşme düzenlenmesinin sağlanacağını bildirdi.
İŞYERİ VE RUHSAT KAYITLARINDA UYUMSUZLUK
Seyitgazi’de, Mal Müdürlüğü verilerinde 551 aktif işyeri bulunmasına karşılık belediyenin aktif işyeri ruhsatı sayısının 234 olduğu belirtildi. Sayıştay, belediyenin görev alanında ruhsatsız faaliyet gösteren işletmeler bulunduğunu tespit etti. Belediye, saha taraması ve ruhsatlandırma çalışmaları başlatılacağını bildirdi.Raporda, mal alımlarında yaklaşık 8,5 milyon lira, yapım işlerinde ise 7,2 milyon lira tutarında yüzde 10 sınırı aşımı bulunduğu kaydedildi. Sosyal yardım yönetmeliğinin bulunmaması da denetim konusu olurken belediye, yönetmeliğin Mayıs 2026’da meclis tarafından onaylandığını bildirdi.
ARAÇ KULLANIMLARI İZLENEMEDİ
Sarıcakaya Belediyesine ait taşıtlarda araç takip sistemi bulunmadığı, bu nedenle araçların görev emri dışında kullanılıp kullanılmadığının izlenemediği belirtildi. Sayıştay, araç kullanımının ve işletme giderlerinin düzenli takip edilmesi gerektiğini bildirdi.Belediyenin iki şirketteki toplam sermaye payı yaklaşık 430 bin lira olmasına rağmen mali tablolarda bu tutarın 24 bin lira olarak yer aldığı, yaklaşık 406 bin liralık eksik kayıt bulunduğu belirlendi. Taşınmazların envanter ve değerleme işlemlerinin tamamlanmaması nedeniyle ilgili hesapların da gerçek durumu yansıtmadığı kaydedildi.
YATIRIM KAYITLARI VE MAL SAYIMLARINDA EKSİKLİK
Han Belediyesinde devam eden yatırımlara ilişkin harcamaların ilgili yatırım hesabında izlenmek yerine doğrudan gider yazıldığı belirlendi. Bu uygulamanın mali tablolarda hatalı bilgi oluşmasına neden olduğu belirtildi.Yılsonunda yapılması gereken taşınır sayımlarının yapılmadığı ve taşınır mal yönetim hesabının oluşturulmadığı da raporda yer aldı. Belediyenin kamu hizmetlerinde kullanmak üzere aldığı mal ve hizmetlere ilişkin KDV’yi indirim konusu yaptığı tespit edildi. Belediye, KDV konusundaki hatalı uygulamaya son verildiğini bildirdi.
