Eskişehir’de son dönemde sıklaşan “fahiş fiyat” denetimleri, bu kez farklı bir tartışmayı gündeme taşıdı. Eskişehirli market işletmecisi, sorunun marketlerde değil, hal sistemindeki fatura uygulamalarında olduğunu öne sürdü.
"Domatesin kilosu 100 TL faturaya 30 TL yazıyorlar"
Market sahibinin iddiasına göre, Eskişehir halinde ürünlerin gerçek alış fiyatları ile faturalara yansıtılan tutarlar arasında ciddi farklar bulunuyor. Bu durumun denetimlerde market esnafını fahiş fiyatçı gibi gösterdiğini belirterek süreci şu sözlerle anlattı: “50 TL’ye aldığımız şeye 10 TL fatura kesiliyor. Örneğin biz halden domates alıyoruz, domatesin kilosu 100 TL faturaya 30 TL yazıyorlar. Dükkana gelen maliyeci kaça alınıp satıldığına bakıyor. Bu hesaba göre ben 30 TL’ye aldığım malı 150 TL’ye veya 170 TL’ye satmışım ve fahiş fiyat uygulamışım gibi gözüküyor. Halbuki ben 100 TL’ye aldım ve üzerine kendi kar marjımı koydum ama bunu denetimlerde anlatamıyoruz. Fahiş fiyata satıp parayı cebimize koymuşuz gibi gözüküyor ama öyle bir şey yok. Kapya biberin kilosu 250 TL marketlerde ben kapyayı 170-200 civarı bir şeye aldım halden faturama yazılıyor 30 40 TL. Ben ne yapayım şimdi?”
"60 dükkan varsa 57’si bu usulsüzlüğü yapıyor"
Hal içerisinde faaliyet gösteren çok sayıda işletmenin benzer şekilde düşük bedelli fatura kestiğini söyleyen market sahibi, “Eskişehir halinin girişi ve çıkışı çok farklı. Halin giriş ve çıkışlarında faturalar kesinlikle kontrol edilmeli, kaça alınmış girişi kaç lira bunlara bakılmalı ki marketçi artık rahat etsin. Kaç ton mal girip çıktığına bile bakmıyorlar. Fatura var ya gerisinin bir önemi yok onlar için. Tek kontrol edilecek yer burası, ancak böyle düzeltilebilir bu durum. 60 dükkan varsa 57’si bu usulsüzlüğü yapıyor fatura keserken. Eskişehir halinde durum böyle. Hal müdürüne de bu durumu söyledik kaç sefer iletildi hiç oralı olmuyor. Hal müdürü sadece fatura var mı ona bakıyor, ne yazdığına bakmıyor. Bir kere ciddiye alsaydı müdür bu konuyu zaten kökten çözülürdü. Bu durum yıllardan beri böyle devam ediyor” şeklinde konuştu.
Marketçi, bu uygulamanın özellikle yerel esnafı zor durumda bıraktığını belirterek, “Pazarcının faturayla işi yok, büyük marketler zaten Eskişehir halinden almıyor dışarıdan alıyor mallarını, 3-4 tane market var buradan alan. Bu durumda yerel marketlerin boğazı sıkılıyor, olan bize oluyor. Mahçup oluyoruz, halbuki aldığımız fiyat belli sattığımız belli ama denetimde buna bir cevap verme şansımız olmuyor. “Fahiş fiyat” denilen şeyi marketçi değil halin giriş çıkışı yapıyor. Her defasında faturamı tam kesin faturamı tam kesin diye uğraşıyoruz. Biz niye uğraşıyoruz? Olmasını gerekeni yapsınlar faturamızı tam kessinler ondan sonra eksiğimiz var mı yok mu öyle bakılsın” diyerek yetkililere çağrıda bulundu.