Kentlerin geleceği sadece sahip oldukları fiziksel altyapı, doğal kaynaklar veya ekonomik yatırımlarla belirlenmez. Bir kenti gerçekten güçlü kılan unsur, o kentte yaşayan insanların bilgi, beceri, deneyim ve üretim kapasitesidir. Günümüzde gelişmiş kentler arasındaki rekabet, giderek daha fazla ölçüde insan kaynağının niteliği üzerinden şekillenmektedir. Bu nedenle Eskişehir’in sahip olduğu insan sermayesini tanımak, kayıt altına almak ve görünür kılmak amacıyla kapsamlı bir “İnsan Kaynağı Envanteri” oluşturulması önemli bir ihtiyaç olarak ortaya çıkmaktadır.
Eskişehir, Türkiye’nin eğitim, kültür ve yenilikçilik açısından öne çıkan kentlerinden biridir. Anadolu Üniversitesi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi ve Eskişehir Teknik Üniversitesi gibi yükseköğretim kurumları, kente her yıl binlerce genç insan kazandırmaktadır. Bunun yanı sıra kentte faaliyet gösteren sanayi kuruluşları, teknoloji firmaları, sivil toplum örgütleri, kültür-sanat oluşumları ve yerel girişimler de önemli bir insan birikimi yaratmaktadır. Ancak bu zenginlik çoğu zaman dağınık halde bulunmakta, sistemli biçimde kayıt altına alınmadığı için yeterince değerlendirilememektedir.
Bir insan kaynağı envanteri, sadece akademisyenlerin, yöneticilerin veya tanınmış kişilerin listelendiği bir veri tabanı olmamalıdır. Kent yaşamına değer katan her birey bu yapının bir parçası olabilir. Bilim insanları, mühendisler, sanatçılar, yazarlar, girişimciler, öğretmenler, sporcular, zanaatkârlar, sivil toplum gönüllüleri ve yerel kanaat önderleri bu envanter içinde yer almalıdır. Çünkü bir kentin gelişimi, sadece görünür başarı hikâyeleriyle değil, çoğu zaman sessizce çalışan ve toplumsal yaşamı zenginleştiren insanların katkılarıyla gerçekleşir.
Eskişehir’in insan kaynağı envanteri aynı zamanda bir kent hafızası işlevi de görecektir. Pek çok değerli insan, yaşamı boyunca önemli çalışmalar yapmasına rağmen zaman içinde unutulmakta; ürettikleri bilgi, deneyim ve kültürel miras yeni kuşaklara yeterince aktarılamamaktadır. Oysa kentlerin sürdürülebilir gelişimi, geçmiş kuşakların birikiminin gelecek kuşaklara aktarılmasıyla mümkündür. Böyle bir envanter, Eskişehir’e katkı sunmuş kişilerin yaşam öykülerini, çalışmalarını, eserlerini ve deneyimlerini koruyarak toplumsal belleğin güçlenmesine katkı sağlayacaktır.
Dijital teknolojiler bu tür bir çalışmanın gerçekleştirilmesini geçmiş dönemlere göre çok daha kolay hale getirmiştir. Viki (Wiki) tabanlı sistemler, ortak veri tabanları ve çevrimiçi platformlar sayesinde sürekli güncellenebilen, katılımcı ve yaşayan bir envanter oluşturmak mümkündür. Üniversiteler, belediyeler, meslek odaları, sivil toplum kuruluşları ve gönüllüler ortak bir çalışma modeli geliştirerek bu yapının kurulmasına katkı verebilirler. Böylece tek bir kurumun değil, tüm kentin sahiplendiği bir bilgi ekosistemi ortaya çıkabilir.
İnsan kaynağı envanterinin bir diğer önemli işlevi ise kentin gelişim planlamasına destek sağlamasıdır. Hangi alanlarda uzmanlaşmış insan gücüne sahip olunduğu, hangi sektörlerde bilgi ve deneyim birikiminin yoğunlaştığı, hangi alanlarda eksiklikler bulunduğu daha net görülebilir. Bu sayede yatırım kararları, eğitim programları, girişimcilik destekleri ve istihdam politikaları daha sağlıklı biçimde şekillendirilebilir. Kentin potansiyeli somut verilerle ortaya konulmuş olur.
Böyle bir envanter, Eskişehir’in ulusal ve uluslararası görünürlüğünü de artırabilir. Kentin bilimsel, kültürel ve ekonomik kapasitesini temsil eden insan kaynağı, dış dünyaya daha etkili biçimde tanıtılabilir. Yeni iş birlikleri, araştırma projeleri, kültürel etkinlikler ve yatırım fırsatları için güçlü bir referans kaynağı oluşur. Böylece insan kaynağı sadece kayıt altına alınan bir değer olmaktan çıkar; kentin gelişimini hızlandıran stratejik bir varlığa dönüşür.
Sonuç olarak Eskişehir’in geleceğini şekillendirecek en önemli unsur, sahip olduğu insan birikimidir. Bu birikimin görünür hale getirilmesi, korunması, geliştirilmesi ve gelecek kuşaklara aktarılması için kapsamlı bir “İnsan Kaynağı Envanteri” oluşturulmalıdır. Böyle bir çalışma, sadece geçmişe yönelik bir vefa örneği değil; aynı zamanda kentin geleceğine yapılan stratejik bir yatırım olacaktır. Eskişehir’in gerçek zenginliği, yetiştirdiği ve bünyesinde barındırdığı insanlardır. Bu zenginliği tanımak ve değerlendirmek ise sürdürülebilir kent gelişiminin temel koşullarından biridir.
