Gerçekleştirilen tarla gününe Eskişehir İl Tarım ve Orman Müdürü Ender Muhammed Gümüş, TİGEM Mahmudiye Anadolu Tarım İşletmesi Müdürü Hüseyin Yılmaz, Mahmudiye Ak Parti İlçe Başkanı Murat Uçarer, Mahmudiye İlçe Tarım ve Orman Müdür Vekili Melike Bacak Gündoğdu, Koordinasyon ve Tarımsal Veriler Şube Müdürü Hasan Öz, Geçit Kuşağı Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Endüstri Bitkileri Bölümünden Doç. Dr. Arzu Köse, teknik personel ve üreticiler katıldı.

Tarla gününde açıklamalarda bulunan İl Müdürü Gümüş, “Bu sene bol ve bereketli geçiyor. Rabbim afetinden korusun. Ara ara sel gelen, dolu yağan yerlerimiz oldu ama bu mahsuldeki verimi etkilemedi. Çiftçilerimiz mağdur olmasın diye, ellerindeki ürünleri değer fiyata satabilsinler diye Toprak Mahsulleri Ofisimiz çiftçimizin yanında. TMO sadece kara gün değil bu sefer ak gün dostu oldu. Fiyatı daha aşağı çeken tüccara karşı şu an devlet daha yüksek fiyattan hububat alım kampanyası yapıyor. Bu sene hem buğdayımız fazla, hem arpamız fazla. Eğer bir arazide hiçbir şey olmuyor, burada ne buğday oluyor, ne arpa oluyor, ekin ektiğim, gübre attığım yerin masrafı çıkmıyor, karşılığını alamıyorum dediğiniz neresi varsa böyle arazilerimiz için işte alternatif bir bitki olan aspir. Bunu buğdayla kıyaslamıyorum ama arazileri boş bırakmama anlamında bir alternatifimiz var bu da aspir. Aspirle alakalı değerli araştırmacılarımız detaylı bilgi verirler ama burada Geçit Kuşağı Araştırma Enstitümüzün hakkını kendilerine teslim etmek lazım. Çok fazla çeşit artırma çalışmaları yapıyorlar, kendilerini takip ediyoruz. Bize düşen de bu geliştirilen çeşitlerin sahada çiftçi nezdinde denemelerin yapılmasını ve çiftçilere duyurulmasını sağlamak. İşte meşhur olan çeşitlerimizden bir tanesi nohut. Artık bilmeyen yok; Türkiye'de nohut deyince herkesin aklına tek gelen çeşit Astana oluyor. Buğday çeşitlerimizde de benzer durumlar var. Yolda gelirken Mahmudiye çiftçilerimize yıllar itibariyle ne gibi desteklemelerimiz olmuş diye baktım. Sadece 2022 yılı içerisinde ödediğimiz destek miktarı 74 Milyon 941 Bin Lira olmuş. Bu yıl bunun iki katından daha fazla destek miktarı öngörülüyor. Daha da fazla çiftçimizi destekleyeceğiz. Çiftçilerimiz yeter ki üretsinler, iyi niyetle başlasınlar bu işe, devletimiz destek veriyor.

Ben yine de bu sözü söylemeden edemeyeceğim. Gazetecilerimizin bazıları bazen iyi niyetle bazen yazdıkları yazıların nereye gittiğini ucunu bilmeksizin bazen haber yapıyorlar ya da köşe yazısı yazıyorlar. Bizim istirhamımız şu; çiftçimize zarar verecek herhangi bir söz kaleme alınmasın. Ne fiyat bakımından, ne kalite değer bakımından. Şimdi bu sene hububatta, rekor denilecek noktaya gelinmiş, şaşırdık diyen eksperlerimiz var. Buğdayla ilgili şu ana kadar yaklaşık 20 bin ton buğday alımı yaptı TMO Eskişehir'de. Bunların protein değerleri önceki yıllarda %12’yi bulmazken, bu sene %13’ün üstünde değer aldığımız buğdaylarımız var. Yine sünenin emgi zararı % 1’in altında. Bu kadar yağış, bu kadar yağmur bir de pas hastalığı görüldü bir ara biliyorsunuz. Ama bunun daneye etkisi olmadı. Bunun özellikle altını çiziyor, dışarıdaki tüccarlar fiyat düşürmesin diye özellikle söylüyorum. Buğdayımızın kalitesinde bir problem olmadığı gibi tersine daha yüksek kalitede buğdayımız var şu anda. İki gün evvel Eskişehir'de iki tüccarımız benimle görüşmeye geldiler. Niçin biliyor musunuz? Rusya'ya makarnalık buğday satmak için, bilgi almak için geldiler. Biz yurt dışından doğru buğday alıyoruz ve onları una çevirip yine satıyor, para kazanıyoruz bu işten. Bulgur yapıp satıyoruz, işte pizza hamuru gönderiyoruz, makarna satıyoruz. Ama anlattığım bu durumda kendi buğdayımızı işlenmeden başka bir ülke şu an Türkiye'den buğday talep ediyor. Bunu bilin diye söylüyorum. Bizim şu anda bu sene Eskişehir ölçeğinde bütün Türkiye'ye kıyaslarsak tahminen Türkiye'de kırk milyon ton üzerinde buğday çıkar. Ama Eskişehir'e bakarak söylüyorum bunu. Diğer illerin durumlarını bilmiyorum. Sadece Ankara'da bir araştırma denemesi için bir firmanın tarla gününe gitmiştik, oradaki verim değerlerinde görülen kuru çeşitlerle sulu çeşitlerin kafa kafaya yarıştığıydı. Bizim ata tohumu Eskişehir'in kendi tohumu, Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitümüzün 1939’lu yıllarda tescil ettiği Sünter çeşidi bile altı yüz kilonun üzerinde gözüküyor. Hem de yazlık buğdaydan, iki buçuk ayda hasada gelen bir buğdaydan bahsediyorum. Bunda bile altı yüz kilo üzerinde verim alırken artık bu sene ekstrem bir yıl oluyor gerçekten. Yeter ki çiftçimizin yüzü gülsün. Biz de elimizden gelen desteği sağlayacağız. Mahsulümüzün bol ve bereketli olmasını diliyorum” dedi.

İl Müdürü Gümüş’ün konuşmasının ardından Geçit Kuşağı Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Endüstri Bitkileri Bölümünden Doç. Dr. Arzu Köse tarafından Balcı ve Yektay Aspir Çeşitlerinin Eskişehir İlinde Yaygınlaştırılması Projesi hakkında sunum yapıld. Balcı ve Yektay aspir çeşitlerinin özellikleri konusunda çiftçilerin soruları cevaplandı. Demonstrasyon alanında yapılan incelemelerin ardından tarla günü sona erdi.

Aspir, (Carthamus tinctorious L.) farklı kullanım alanlarına sahip, yalancı safran, Amerikan safranı gibi isimlerle bilinen tek yıllık bir bitkidir. Günümüzde tanelerinin içerdiği yüksek kalitede yağ nedeni ile genellikle yağ bitkisi olarak kullanılmaktadır. Uzun yıllardan beri ülkemizde tarımı yapılan bu bitki, kurağa dayanımı nedeni ile özellikle kurak ve yarı kurak alanlarda yayılış göstermiştir. Türkiye’de uzun yıllardan beri devam eden bitkisel yağ açığı nedeni ile her yıl giderek artan miktarlarda döviz kaybı söz konusu olmaktadır. Aspir, bu soruna çözüm getirebilecek en önemli yağ bitkilerinden birisi olup; kurağa dayanımı nedeni ile sulama olmaksızın diğer yağlı tohumlu bitkilerin yetişemeyeceği yerlerde yayılış göstermektedir. Ülkemizde, aspir ekim alanı olarak en büyük potansiyel gösteren alanların başında Orta Anadolu Bölgesi gelmektedir.

Enstitü tarafından Balcı çeşidi 2010-2014, Yektay çeşidi ise 2015-2019 yılları arasında yürütülen Geçit Bölgesi Aspir çeşidi geliştirilmiştir. Proje; 01/01/2023 - 31/12/2023 tarihleri arasında bir yıl süre ile Eskişehir ili Seyitgazi, Mahmudiye ve Han İlçe Tarım ve Orman Müdürlükleri tarafından 10’ar dekardan toplamda 30 dekar alanda uygulanmaktadır. Proje bütçesi 38.880 TL olup kuraklığa dayanıklı Balcı ve Yektay aspir çeşitlerini Tarımsal Yayım Metotlarını kullanarak kısa sürede çiftçilere tanıtmak amaçlandı.