
AKTÜEL
AMERİKALI ÇOCUKTAN ATATÜRK'E MEKTUP
1923'te 10 yaşındaki Amerikalı bir çocuk Mustafa Kemal Paşa'ya bir mektup yazdı ve resim istedi. Türk tarihinin en karışık günlerinde çocuğa cevap yazan Gazi, bir de tavsiyede bulundu: Türkler hakkında her söylenene araştırmadan inanma!
Gazi Mustafa Kemal'in Cumhurbaşkanı seçildikten sonra yazdığı ilk özel mektubu Amerika'da bulduk. Mektup, Cumhuriyet'i kurduğu, gericiler ve vatan hainleriyle insanüstü bir mücadele verdiği bu günlerde, Atatürk'ün 10 yaşındaki bir Amerikalı çocuğun mektubuna cevap verecek zamanı bulup, dış ilişkiler ve propagandaya gösterdiği önemi bir kere daha gösteriyor. Bugün 85 yaşında olan ve ABD'nin küçük bir şehrinde yaşanan Curtis LaFrance o zamanlar 10 yaşında bir çocuktu. Amerikan bağımsızlık mücadelesinin kahramanı yeni kıtaya 'özgürlük' fikrini aşılayan Fransız Lafayette'in soyundan geliyordu. Özgürlük hikayeleriyle büyümüştü. Çok uzak bir ülkede, tam 9000 kilometre ötede, Anadolu'da verilen Kurtuluş Savaşı kanını kaynattı. 'Angora' (Ankara) adlı küçük şehirde kurulan yeni devletin Reis'iyle yapılmış bir röportaj gördü bir gazetede. Heyecanlandı, etkilendi.
Yaşına başına bakmadan oturup-tesadüfe bakın ki, Cumhuriyet'in ilanından tam bir gün önce, 28 Ekim 1923 Ekim günü Gazi Paşa'ya bir mektup yazdı. Bir imzalı fotoğraf istedi uzaktaki kahramanından. Pek umudu yoktu ama, çocukluk heyecanıyla bekledi yene de. Derken birgün bir mektup getirdi postacı. İlk kez kendi adına yazılmış bir mektup. 10 yaşındaki 'Mister Curtis LaFrance'a. Hem de kimden! Çocuk içgüdüsüyle uzaktan önemini anlayıp hayran olduğu Gazi Mustafa Kemal'den.'O zaman çok sevimdim tabii ama hadisenin önemini yıllar sonra idrak ettim. Yaşım ilerledikçe heyecanım arttı, okuyup Atatürk'ün kim olduğunu anlayınca hayranlığım arttı. Ne kadar şanslı olduğumu ok sonraları anladım. 'Curtis'in ilkokul son sınıf öğrencisiyken, babasının daktilosunda oturup yazdığı mektup şöyle:
'Gazi Mustafa Kemal Paşa Angora-Türkiye
Sayın Efendim,
Ben 10 yaşında, Amerikalı bir çocuğum. Türkiye ve yeni hükümetine büyük ilgi duyuyorum. Siz ve Bayan Kemal hakkında bir röportaj okudum. Türkiye hakkında bir defterim var ve şimdiden siz ve Bayan Kemal hakkında birçok yazı ve resim topladım. Lütfen bir Amerikalı çocuğa bir küçük not ve bir imzalı fotoğrafınızı gönderin. Birgün, Türkiye'yi görebileceğimi umut ediyorum. Saygılarıma, Curtis LaFrance'
Türk tarihinin belki de en zorlu dönemlerinde, Amerikal? küçük bir çocuğu ciddiye alan, vakit ay?ran, oturup eliyle bir mektup yazan Gazi Mustafa Kemal, bir de bu mektubu İngilizce'ye çevirtip daktilo ettirmiş. Adeta Türkiye Cumhuriyeti'nin hâlâ bugün bile uğrayacağ? haks?zl?klar? önceden bilmiş ve 27 Kas?m 1923 tarihli mektubunda Curtis'e şu nasihatte bulunmuş:
'Türkiye Cumhuriyeti Riyaseti - Hususi
Ankara, 27.11.1339 (1923)
Mister Kurtis LaFrans'a
Mektubunuzu ald?m. Türk vatan? hakk?ndaki alâka ve temenniyat?n?za (iyi düşüncelerinize) teşekkür ederim. Arzunuz vechiyle (arzu ettiğiniz şekilde) bir aded fotoğraf?m? leffen (ilişikte) gönderiyorum. Amerika'n?n zeki ve çal?şkan çocuklar?na yegâne tavsiyem, Türkler hakk?nda her işittiklerine hakikat nazar?yla (gerçekmiş gibi) bakmay?p kanaatlerini mutlaka ilm; ve esasl? tedkikata (araşt?rmalara) isnad ettirmeye (dayand?rmaya) bilhassa atf-? ehemmiyet eylemeleridir (önem vermeleridir). Hayatta nail-i muvaffakiyet ve saadet olman?z? (başar?l? ve mutlu olman?z?) temenni eylerim.
Türkiye Reisicumhuru Gazi Mustafa Kemal'
LaFrance iş hayat?na at?ld?ktan sonra Ankara'da Polatl? Belediyesi'ne itfaiye arac? satt?ğ?n?, y?llar önce ise gemiyle ç?kt?ğ? bir Akdeniz gezisinde İstanbul'u ziyaret ederek çocukluk hayalini gerçekleştirdiğini söylüyor.
85 yaş?ndaki LaFrance:
'1938'de Atatürk'ün ölüm haberi geldiğinde 25 yaş?nda bir delikanl?yd?m.
Niye ağlad?ğ?m? kimse anlamad?.'
DOĞAN ULUC'UN ARAŞTIRMASINDAN ALINTIDIR