'Dolap çevirmek' ne demek?

Gizli kapakl? işler yapanlar hakk?nda söylenen dolap çevirmek deyimi, bize eski konak geleneğinin yadigâr?d?r.
Kaçgöç devrinde, zengin konaklar?n?n erkekler k?sm?na selaml?k; kad?nlar k?sm?na da haremlik denilirdi. Aile d?ş?ndan kimseler geldiği vakit, kad?n ile erkekler ayr? oturduklar?ndan konağ?n harem ile selaml?ğ? aras?ndaki duvarda bulunan dolap devreye girer ve iki taraf aras?ndaki hizmetler böylece yürütülürdü.
Dolap, eksen etraf?nda dönen, silindir şeklinde bir aparatt?r. Raflar halinde düzenlenmiştir ve kad?nlar taraf?ndan yerleştirilen yemekler, dolap çevrilerek erkekler k?sm?na geçer, oradan boşalan kaplar yine ayn? usul ile al?n?rd?. Eski konaklar?n birçoğunda yemek servisi böyle yap?l?r, mahremiyet hissi de dolaplar?n her vakit kullan?lmas?n? zaruri k?lard?.
Aşk?n, her devrin en geçerli duygusu olduğuna şüphe yoktur. Konaktaki halay?klar, arabac?lar, bahç?vanlar, vs. ile aşç?lar hizmetçiler, yamaklar, dad?lar, kalfalar aras?nda, f?rsat?n? bulunca ilan?aşk için k?rm?z? gül demetleri, çiçek, ipekli mendiller, lokumlar, lavantalar, vs. de bu dolaplara konularak karş? tarafa gönderilir, böylece konak sahibine sezdirmeden dolap çevrilmiş olurdu. Hüseyin Rahmi'nin romanlar?nda, heyecanl? örnekleri abart?larak anlat?lan dolap çevirmeden günümüze, bu deyim kalm?şt?r.

Önceki ve Sonraki Yazılar
AKTÜEL Arşivi