Ekim-dikim sezonu başlarken üretici, artan maliyetler ve kuraklık tehdidiyle karşı karşıya kaldı. Mazot, gübre ve ilaç fiyatlarındaki yükseliş üretimi zorlaştırırken, 2025 yılında yaşanan afetler ve düşük gelir nedeniyle sezondan “yaralı” çıkan çiftçi, 2026’ya da belirsizlik içinde başladı. Yeşil Sakarya Üreticiler Birliği Başkanı Süleyman Buluşan hem ekonomik sorunları hem de su krizini anlattı.
“ÜRETİCİNİN UMUDU HİÇBİR ZAMAN BİTMEZ”
Üreticinin yaşadığı belirsizliğe dikkat çeken Süleyman Buluşan, yine de umudun devam ettiğini belirterek; “Üreticinin umudu hiçbir zaman bitmez. Pandemi döneminden bu tarafa hep bir kuşku; malımız para yapacak yapmayacak veya satılacak satılmayacak endişesi var. Ama üretici üretmeye devam etti, hiçbir zaman için ara vermedi, yine devam edecek.” dedi.
Girdi maliyetlerinin yükselmesine dikkat çeken Buluşan, “Tabii biliyorsunuz artık ülkemizde ve dünyada olan olumsuzluklar önce tarımı vuruyor. Bu nedenle mazot zamlarıyla beraber iş planımız değişti; yani alacağımız gübre olsun, ilaç olsun, tarladaki sürmek için traktörün mazotu olsun anda değişti. Tabii bu bir umutsuzluk doğurdu ama ne olursa olsun dönmek yok yolumuzdan, üretmeye devam edeceğiz.” şeklinde konuştu.
“2025 YILINDAN YARALI BİR ÜRETİCİ ÇIKTI”
Geçtiğimiz yılın üretici açısından zor geçtiğini vurgulayan Buluşan; “Geçtiğimiz yıl bütün üretici; hububat üreticisi olsun, sebze üreticisi, meyve üreticisi olsun hepsi 2025 yılında çok kötü bir dönem yaşadı. Yani ürünün para yapmaması, doluların olması, afetlerin yaşanması... 2025 yılından yaralı bir üretici çıktı.” dedi.
KURAKLIK VE SU KRİZİ DERİNLEŞİYOR
İklim koşullarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Buluşan, kuraklığın kalıcı hale geldiğini ifade etti ve “Kuraklık artık ülkemizde ve dünyada artık bir vazgeçilmez oldu.” dedi. Su kaynaklarındaki düşüşe dikkat çeken Buluşan şöyle devam etti: “Çünkü barajlarımızdaki, göletlerimizdeki sular %45, %50’lerdeyken bu sene, geçen 2025 yılında adeta bitti, yok oldu.”
Yer altı sularının önemine vurgu yapan Buluşan; “Üreticilerimizin %80’i kuyularla, yer altından çıkan sularla üretim yapmakta. 2025 yılında bunu, yani tarla fidesini dikemeyen üreticimiz dahi oldu. Mesela yüzeydeki sularımız 10 metre civarlarındaydı, biz 6 metreden su alıyorduk… Bu 14 metreye çıktı.”” diyerek üretimde yaşanan sıkıntıyı ifade etti.
Yağışların yetersiz olduğuna değinen Buluşan, yaz aylarının iyi geçmeyeceğini söyleyerek: “Bizi teselli edecek tek şey son iki aydır güzel bir yağış aldık. Ancak kar yağışı olmadığı takdirde hiçbir zaman için yaz iyi geçmez. Ağustos ayında artık resmen yanar.” dedi.
Buluşan yazın iyi geçmesi için üreticilere çağrıda bulundu: “Bizim yapmamız gereken hangi su olursa olsun, çeşmeden akan musluğumuz dahi olsa her damla suyun bizim için çok önemli olduğunu bilmemiz lazım.”
“ÜRETİCİ ARTIK İSTEDİĞİ GİBİ ÜRETEMİYOR”
Artan maliyetlerin üretimi doğrudan etkilediğini söyleyen Buluşan, “Üretici artık istediği gibi üretemiyor, yani istediği şekilde gübresini atamamakta, istediği şekilde ilacını atamamakta, istediği şekilde sulayamamakta.”
SAHTE GÜBRE UYARISI
Sahte gübre ile ilgili artan ihbarlara dair konuşan Buluşan, “Biz bunu yıllardır yaşıyoruz. Yani sahtekarlık sadece gübrede değil, ülkemizde artık bazı insanların genine işlemiş. Mutlaka buna devam edeceklerdir. Ekonomik sebeplerden dolayı bunu bir fırsat bilip işte 1000 liralık bir gübreyi 500 liraya satmaya çalışıp insanları kandırma yoluna gidenler var.
Ama artık üreticimiz bu konuda çok bilinçli. Şu an kendi bölgemdeki beraber çalıştığım üretici arkadaşlardan gördüğüm kadarıyla kesinlikle kimse bilmediği gübreyi, bilmediği ilacı, kendisi kullanmadığı ürünü kesinlikle kullanmaz. Ama tabii yine de tedbir alınması lazım, doğru. Çünkü fırsat verilmemeli.” dedi.
