Eskişehir Çevre Koruma ve Geliştirme Derneği (ESÇEVDER) Başkanı Sadık Yurtman Eskişehir’in Beylikova ve Sivrihisar ilçelerinde bulunan Nadir Toprak Elementleri ruhsat sahasındaki toplam 258 taşınmazın acele kamulaştırılma kararına dair açıklamalarda bulundu. Yurtman, “Orada ne hayvancılık yapılabilecek ne tarım yapılabilecek” dedi.
Eskişehir’in Beylikova ve Sivrihisar ilçelerinde bulunan Nadir Toprak Elementleri ruhsat sahasındaki toplam 258 taşınmazın acele kamulaştırılma kararı 31 Ağustos 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlandı. Yaşanan gelişme ile birlikte söz konusu bölgede yapılması hedeflenen maden projeleri ile ilgili Eskişehir Çevre Koruma ve Geliştirme Derneği (ESÇEVDER) Başkanı Sadık Yurtman değerlendirmelerde bulundu.
NTE üretiminde su tüketimi endişesi
Yurtman, “Beylikova Okçu ve Kızılcaören ağırlıklı madenleri, Sivrihisar'ında da Karkın'ı bu kamulaştırma 258 taşınmaz büyük bölümü Okçu, Kızılcaören ve Karkın mahallelerinde. Bu devasa alanın kamulaştırılmasının temel amacı 1 ton element elde etmek. 1 ton element için de 2 bin ton pasa çıkıyor. Böyle olunca büyük arazilere ihtiyaç var. Bu pasa dağları daha sonra ileriki dönemlerde karşımıza çıkacaktır. Eğer kamulaştırılmamış olsalar da zaten bu işlemler üretime geçtiği zaman orada ne hayvancılık yapılabilecek ne tarım yapılabilecek. Çünkü nadir toprak elementinin içinde toryum da var. Toryum da büyük doğayı zehirleyen elementlerin başında geliyor. Bu da çevreye çok büyük zarar verecek. Su tüketimi yönünden bakarsak su orada zaten Sakarya Nehri yakınından geçiyor. Büyük bir su tüketimi de olacak üretime geçildiği zaman. Yılda ortalama 10 bin ile 15 bin ton nadir toprak elementi üretilmesi hedefleniyor. Yıllık da 1 milyonla ila 2,5 milyon ton metreküp suya ihtiyaç var. Bu Sakarya Nehri'nden karşılanmaya çalışsa Sakarya Nehri bunu karşılayamayacak. Yeraltı sularından karşılanmaya çalışılacaktır” diye konuştu.
“Ham madde olarak dışarı satılmasına karşıyız”
Bölgedeki Nadir Toprak Elementlerinin ham madde olarak satılmaması gerektiğinin altını çizen Yurtman, toprağa havaya suya zarar vermeyecek teknolojilerin kullanılması gerektiğine vurgu yaptı. Yurtman, “Sakarya Nehri sadece Eskişehir'i sulamıyor. Bunun geçtiği yerler var. Oradaki bütün illerde bundan etkilenecek. Tarım arazileri bu susuzluktan etkilenecek. Bunun içinde yani suyu verimli kullanacak sistemleri şimdiden tasarlayıp ona göre projenin sağlıklı yürümesi için gerekli adımların atılması gerekiyor. Türkiye şu anda nadir toprak elementini işleyecek kapasitede değil. Bunun için işte ilk önce pilot tesis kurularak belli prensipleri çalışma sistemi öğrenme çalışması yapılıyor. Ham madde olarak dışarıya satılmasına biz tamamen çevre derneği olarak karşıyız. Onun işlenip Türkiye'ye katma değer sağlaması önemlidir. Bu da Türkiye'nin kalkınmasına da çok büyük katkı sağlayacaktır. Ham madde olarak çıkartılıp yurt dışına satılması bize hiçbir şey kazandırmayacak. Toprağa, havaya, suya zarar vermeyecek teknolojilerin kullanılması gerekiyor. Çünkü orada en büyük etkin maden toryumdur. Toryumu orada işleyebilecek bir tesis kurulmalıdır. Su verimliliği çok önemlidir. Kapalı sistem yapılarak o kadar suyun kullanılmasının önüne geçilmelidir. Normal klasik sistemle yapılmaya kalkılırsa Türkiye bundan çok büyük zarar görür. Sadece Beylikova değil, Beylikova'dan sonra Eskişehir, Afyon, Bilecek, Adapazarı, Sakarya, oradaki Sakarya Nehri'nin suladığı yerlerde de tarımsal faaliyetlerin hiçbiri yapılamaz hale gelir” şeklinde konuştu.
