Sebze meyve fiyatlarında tarladan market ve pazar tezgahlarına gelinceye kadar çok fazla artış yaşanması ile ilgili değerlendirmelerde bulunan Eskişehir Yaş Sebze ve Meyve Üreticileri Birliği Başkanı Yıldıran Kılıç, serbest piyasa ekonomi uygulandığı sürece bu aradaki fiyat farkının kapanmayacağını söyledi.
Plansız üretim fiyatları etkiliyor
Tarla fiyatı ile market ve pazar fiyatlarının arasındaki farkın çok fazla olmasını Türkiye’nin yarayan kanası olarak değerlendiren Kılıç, “Türkiye'nin kanayan yarası. Sadece şu dönem değil, geçmiş dönemlerde de biz bunu yaşadık ama özellikle son zamanlarda bu aradaki makas iyice kendini hissettirmeye başladı. Neden? Biliyorsunuz memleketimizde bir serbest piyasa ekonomisi var. Dolayısıyla tarladan çıkan bir 10 liralık ürün ve marketler üzerinden örnek vermek isterim. Marketler özellikle büyük marketlerde 6 katı, 7 katı, belki 8 katı farkla satılıyor maalesef ki. Hatta bununla ilgili devletin bir çalışması oldu. Yani serbest piyasa ekonomisi olduğu müddetçe bu aradaki farkı kimse kapatamaz. Neden? Çünkü Türkiye genelini düşündüğümüz zaman sebze ve meyvede üretim planlaması olmadığı için ciddi bir anlamda vatandaş hangi zamanda neyi ne zaman yetiştireceğini kestiremiyor. Ekebildiğini ekiyor ya da para eden bir ürün seneye bütün üreticiler tarafından ekiliyor ve dip yapıyor. Şu anda patates soğandaki sıkıntıyı görüyorsunuz. Nedir? Üretim geçen yıl darbe aldığı için üretici bu yıl ekmedi ya da az ekti diyelim. Şimdi bu da ne oldu, vatandaşın filesine yansıdı. Dolayısıyla burada ciddi anlamda bir üretim planlaması yapılması lazım. Bir de yani serbest piyasa ekonomisinden ödün vermedikten sonra bu işin de kesinlikle yoluna gireceğini ben kesinlikle ve kesinlikle de düşünmüyorum” diye konuştu.
“Biz son nesiliz”
Gençlerin tarımsal üretim yapma istediği göstermemesine dair de açıklamalarda bulunan Yıldıran, üreticinin zarar ettiğini gören gençlerin üretim yapmaktan uzaklaştığını belirtti. Kılıç, “Üretim potansiyelimiz azaldı, gittikçe düşüyor. Neden? Yeni nesil bu işi yapmak istemiyor. Tabii bunda benim şahsi kanaatim ve gözlemlerim en çok sosyal medya çok büyük bir unsur. Yani gençlerimizi burada yönlendiriyorlar. Artı son zamanlarda tarım sektörünün para kazanmaması. Şunu da atlamayalım, para kazanan üreticiler var mı, çiftçiler var. Ata baba toprakları olan, büyük arazileri olan gibi ama ufak çaptaki işletmeler maalesef ki özellikle biz kendi üzerinden örnek verirsek şu anda bizim Eskişehir genelinde 275-280 gibi üyemiz var. Biz Eskişehir'in sebze ihtiyacını karşıladıktan sonra yaklaşık 12 vilayete de sebze gönderiyoruz. Dolayısıyla getirisi olmadığı zaman özellikle bizim Eskişehir'de bu üçüncü yıldır ki üreticilerimiz zarar ediyor. Bunu çok iyi biliyoruz. Birebir biz de kendimiz içerisindeyiz. Dolayısıyla ne oluyor, bunu gören yeni nesil bu işi yapmak istemiyor. Ondandır ki yeni nesil bu işe kesinlikle soğuk bakıyor. Belki bilmiyorum ama bu işi yapan son nesil, son kuşakta biz olduğumuzu düşünüyorum” ifadelerini kullandı.
“Vatandaş sebzeyi pahalı yiyecek”
Akaryakıt fiyatlarının dalga bir şekilde bir artıp bir yükselmesinden dolayı üreticilerin yaşadığını sıkıntıları dile getiren Kılıç, önümüzdeki ekim sezonunda akaryakıt fiyatlarının yüksekliğinin yansımasını daha çok hissedileceğini ifade etti. Kılıç, “Akaryakıt bizim olmazsa olmazımız. Akaryakıta gelen bir zam her şeye zam gelecek anlamındadır. Yani sadece akaryakıt olarak düşünmeyin. Kimyevi ilaca, gübreye, tohuma, her şeye. Yani şuandaki bizim tüketim anlamında her şeyimize bir vatandaş olarak ne kadar üreticiysek bir o kadar da biz de tüketiciyiz. Yani biz sezon başında akaryakıtlarımızı 52 ya da 62 bandında depolarımıza aldık. Çünkü biz her zaman dinlendirilmiş mazot kullanıyoruz. Dolayısıyla o rakamlara aldığımız mazotlar şu anda 100-102 liralarda. Şu anda birçok üreticimizin belki yüzde 50'si yüzde 60'ı hala daha stoktaki yerlerden akaryakıtlarını kullanıyor. Yani yeni akaryakıtı biz sadece arabaların nakliyesinde şu anda sezon sonu olduğu için bize çok bir etkisi olmadı ama önümüzdeki sezon ne olacak. Ekim alanlarının daralacağına işaret ediyor. Belki de sebze arzında da ilerleyen günlerde sıkıntı olacak. Vatandaşımız pahalı fiyatları sebze yiyecek diye düşünüyorum” diye konuştu.
