Eskişehir’in tarihi boyunca farklı medeniyetlere ev sahipliği yapan bölgeleri, sahip oldukları kültürel ve mimari değerlerle UNESCO tarafından da kayıt altına alındı. Sivrihisar Ulu Cami UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alırken, Odunpazarı Tarihi Bölgesi ile Dağlık Frigya Vadisi UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde bulunuyor.
Sivrihisar Ulu Cami UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde
Eskişehir’in Sivrihisar ilçesinde bulunan Sivrihisar Ulu Cami, Anadolu’nun Orta Çağ Dönemi Ahşap Hipostil Camileri kapsamında 2023 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne kaydedilen beş camiden biri oldu.
Çeşitli kaynaklarda caminin ilk inşasının 1231-1232 yıllarında Emir Celaleddin Ali tarafından gerçekleştirildiği belirtiliyor ve caminin çatısı 67 ahşap direk tarfından taşınıyor. Anadolu’daki ahşap direkli ve ahşap tavanlı camilerin en önemli örnekleri arasında gösterilen yapı, tarihi ve mimari özellikleriyle öne çıkıyor.
Odunpazarı Tarihi Bölgesi UNESCO geçici listesinde
Eskişehir’in en eski yerleşim yerlerinden biri olan Odunpazarı Tarihi Bölgesi ise UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alan bir diğer kültürel miras olarak öne çıkıyor. Bölge, 2012 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alındı.
Selçuklu, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerine ait çok sayıda tarihi yapıyı bünyesinde barındıran Odunpazarı, Eskişehir’e gelen turistlerin önemli uğrak noktalarından biri durumunda.
Tarihi dokusunun korunması amacıyla bölgede, geleneksel Odunpazarı evlerinin yoğun olarak bulunduğu 30 sokakta restorasyon çalışmaları yapıldı. Bu çalışmalar kapsamında 300 evin yanı sıra 3 cami, bir külliye, 2 kervansaray, 15 çeşme ve bir hanın restorasyonu aslına uygun şekilde gerçekleştirildi.
Dağlık Frigya Vadisi de UNESCO geçici listesinde yerini aldı
Eskişehir, Kütahya ve Afyonkarahisar arasındaki bölgede bulunan ve ‘‘Phrygia Epiktetus’’ yani Dağlık Frigya olarak tanımlanan yerleşim alanı da UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde bulunuyor.
Günümüzde Frig Vadisi veya Frigya Vadileri olarak adlandırılan bölge, Frig uygarlığının dini ritüellerine ve sosyal hayatına ilişkin önemli izler taşıyor. Bu özellikleri nedeniyle dünya mirası olarak önerilen Dağlık Frigya Vadisi, 2015 yılından bu yana UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer alıyor.
Frig ve Bizans izleri bir arada
Frig döneminden Ana Tanrıça Kybele’ye adanmış açık hava tapınakları, sunaklar ve kaya mezarlarının yanı sıra savunma ve barınma amacıyla kullanılan çok sayıda yapı günümüze kadar ulaştı.
Dağlık Frigya bölgesinde daha sonraki dönemlerde Roma ve Bizans yerleşimleri de görüldü. Bölgedeki kilise ve şapellerde kök boyalı haçlar, motifleri, yazılar ve fresk izleri günümüzde de seçilebiliyor. Frigler ve Bizanslılar tarafından kayalara oyularak oluşturulan ‘‘Deliktaş Kalesi’’ ve ‘‘Penteser Kalesi’’ olarak adlandırılan doğal kaleler de bölgenin dikkat çeken tarihi yapıları arasında bulunuyor.
Eskişehir’in değerleri
Eskişehir’in UNESCO kapsamında korunan ve koruma sürecine alınan bu üç mirası, kentin farklı dönemlerine ait mimari, kültürel ve izleri bir arada taşıyor. Sivrihisar Ulu Cami, Odunpazarı ve Dağlık Frigya Vadisi, Eskişehir’in tarihsel birikiminin farklı yönlerini yansıtan önemli kültürel değerler arasında yer alıyor.
