Birkaç gün önce bazı tramvay duraklarının birbirine çok yakın olduğunu belirterek, “acaba birbirine yakan olan bazı duraklar kaldırılamaz mı? Diye sormuştum… Üstelik, 2026 yılında Eskişehirlilerin yürüme mesafelerinin de arttırılması planlanıyordu.
ESTRAM Genel Müdürü Hakan Bayındır, hem telefonla aradı hem de kapsamlı bir açıklama gönderdi. Durakların azaltılması “şimdilik” mümkün değil.
Açıklamayı olduğu gibi kamuoyunun bilgisine sunuyorum…
…/…
Tramvay sistemleri durak aralıkları, yalnızca seyir süresi gözetilerek değil; güzergâh üzerindeki nüfus yoğunluğu, ticaret alanları, hastaneler, okullar, üniversiteler, resmi kurumlar, gar ve otogar gibi önemli çekim merkezleri dikkate alınarak planlanmaktadır.
Uluslararası uygulamalarda cadde tramvaylarında durak aralıkları genellikle 300–700 metre arasında değişmektedir.
ESTRAM, 55 kilometrelik işletme hattı ve 77 duraktan oluşan bir cadde tramvayı işletmesidir. Duraklar arası ortalama mesafe:
Otogar – SSK hattında arasında bulunan durakların mesafe ortalaması: 617 metre, OGÜ – SSK hattında arasında bulunan durakların mesafe ortalaması: 576 metre…
Bu değerler, şehir içi tramvay işletmeleri için uygun ortalamalar içindedir.
Belediye Durağı
2025 yılında yaklaşık 3 milyon 250 bin yolcu (%6,5) binişi ile sistemin en yoğun ikinci durağıdır.
Konumu itibarıyla Valilik, Büyükşehir Belediyesi, dershaneler, bankalar ve yoğun ticari alanlara hizmet vermektedir. Ayrıca 1 ve 10 numaralı hatlar (ES-ES yönü) ile 4 ve 12 numaralı hatlar (OGÜ yönü) için son ortak durak ve ayrım noktasıdır.
Kaldırılması halinde:
Atatürk Lisesi – Çarşı arası: 1.147 metre
Atatürk Lisesi – Şehitlik arası: 1.326 metre olacaktır.
Bu mesafeler, şehir içi erişilebilirlik açısından yüksek kabul edilmektedir.
Şehitlik Durağı
2025 yılında yaklaşık 1 milyon yolcu (%1,8) binişi gerçekleşmiştir. Okullara ve hastanelere yakın konumdadır.
Ayrıca 3 ve 36 numaralı hatlar (ES-ES yönü) ile 4 ve 12 numaralı hatlar (Belediye yönü) için son ortak durak ve ayrım noktasıdır.
Kaldırılması halinde:
Vişnelik – ES-ES arası: 1.485 metre
Vişnelik – Belediye arası: 1.314 metre
Belediye durağının da kaldırılması durumunda Vişnelik – Atatürk Lisesi arası mesafe 2.040 metreye çıkacaktır.
Ulus Anıtı Durağı
2025 yılında yaklaşık 1 milyon 900 bin yolcu (%3,8) binişi ile oldukça yoğun bir duraktır.
Tren garının Tepebaşı kapısına yakınlığı nedeniyle fiilen “Gar durağı” olarak tercih edilmektedir.
Kaldırılması durumunda İsmet İnönü – Bağlar arası mesafe 983 metre olacaktır.
Kaldırılması talep edilen duraklar, ortalamanın üzerinde yolcu talebine sahip, aktarma ve ayrım noktası niteliği taşıyan ve kentsel çekim merkezlerinde konumlanan duraklardır.
Bu durakların kaldırılması halinde:
Yolcuların yürüme mesafeleri ciddi oranda artacaktır.
Komşu durakların kapasitesi yetersiz kalacaktır.
Durak aralıkları, tramvay projelerinde öngörülen standart şehir içi erişim kriterlerinin üzerine çıkacaktır.
Bu çerçevede mevcut durak düzeninin; yolcu yoğunluğu, erişilebilirlik ve işletme planlaması bakımından dengeli ve uygun bir yapıya sahip olduğu değerlendirilmektedir. Yapılacak herhangi bir düzenlemenin, münferit bir durak kaldırma ya da yer değişikliğinden ziyade, sistem bütününü olumsuz etkilemeyecek şekilde kurgulanması esastır.
Bu anlayışla ESTRAM olarak; şehirdeki nüfus hareketleri, yeni gelişim alanları ve artan ulaşım talebi dikkate alınmakta; sisteme entegre edilebilecek iyileştirme ve düzenlemeler, parçalı değil bütüncül, yoğun ve uzun süreli planlama yaklaşımıyla ele alınmaktadır.
