Endeksa verilerine göre 2025 yılında illerin ortalama konut kiraları belli oldu. 2025 yılını geride bıraktığımızda Eskişehir’de ortalama konut kirasının 18 bin 189 lira olarak karşımıza çıkıyor.

Şehirdeki konut kira artış oranı %17,25 ile düşük görünse ve Eskişehir artış oranı en düşük iller arasında yer alsa da böyle bir emekçi kentinde ortalama kiranın 18 bin lira seviyelerinde olması düşündürücü.

Israrla dile getirdiğim gibi bu şehrin geneli öğrenci, sanayi emekçisi, hizmet sektörü çalışanlarından oluşuyor. Şehrin demografisine baktığımızda, bal kaymak içinde yaşayan yüzde 3-4’ü ilgilendiren bir konu yok. Ancak emekli için, öğrenci için, emekçi için ortalama kiranın 18 bin olması çok şey ifade ediyor.

Asgari ücret 28 bin lira olmuşken ortalama kiranın 18 bin olduğu şehirde hemen hemen 10 bin liranın altında ev bulmak olanaksız.

10 bini ev kirasına veren asgari ücretli ne yapacak?

Haydi, asgariyi geçtim…

Neden geçtim biliyor musunuz?

Türkiye’de bu tanım doğru olmasa da, dünyada asgari ücret, vasıfsız iş gücüne verilen bedel olarak tanımlanıyor.

Olaya Türkiye’de değilmiş gibi bakmaya çalışacağım biraz, o yüzden es geçiyorum şimdilik.

28 bin liranın en düşük maaş olduğu ülkede ortalama bir Eskişehirli emekçi 30-35 bin bandında aylık ücret alıyor. Diyelim ki 40 bin olsun.

40 bin alan çalışan en düşük profilli evde oturmak istemeyecek haliyle. 15 bin lira bandında bir evde oturan ortalama ücretli maaşının dörtte birinden fazlasını kiraya harcayacak. Sonra faturalar gelecek derken maaşın yarısı gitti.

20 bin lira ile bu insan tek başına bile yaşıyor olsa nasıl geçinecek?

Hele ki tek maaşlı ve çocuklu bir aile olsun bu miktarlara geçinmek mümkün değil. Bunları defalarca söyledim, söylemeye de devam edeceğim. Değişmeyecek belki ama insanların büyük bölümü geçinemiyor!

Konumuzun özüne dönersek ortalama maaşların 40 bin bandında dolaştığı bir şehirde 18 bin ortalama kira büyük problem. Peki, bu problem nasıl çözülebilir?

Ucuz sosyal konutlar ile belli başlı bir grubun problemini, belirli bir ölçüde ancak çözersiniz. Bu nedenle kimse bana sosyal konutlar çözüm diye gelmesin.

Ne yapacak şehir merkezinde, hizmet sektöründe çalışan biri Organize Sanayi Bölgesi’ne yapılacak sosyal konutlarda mı yaşayacak?

Böyle bir şey mümkün değil…

Her yere sosyal konut yapmak da mümkün değil…

Ne yapacağız peki?

Buldum!

Her yere TOKİ yapalım. Ama biz TOKİ yapmamıza rağmen konut kiraları yine yükselsin.

Çünkü TOKİ’lerden kura sonucu ev çıkanların ilk opsiyonu o evleri kiraya vermek. Oradan gelecek kiranın üzerine para ekleyip çarşıda oturmak. TOKİ dağın başında çünkü…

TOKİ’de ise oturmak zorunda kalanlar dışında oturmak, ikamet etmek isteyen yok.

TOKİ’yle ilgili sitemlerimin ardından gelelim ev sahiplerine…

Vicdan sahibi, dürüst insanları bir kenara ayırıyorum. Üzerine alınmasınlar ama özellikle talebin yüksek olduğu mahallelerde evler karaborsadan hızlı yükseliyor. Bizim milletin fırsatçılığı bizleri hiç yanıltmıyor, şaşırtmıyor.

Talep çoksa herkes en yüksek parayı verene evi vermeye çalışıyor. Bunun yanında komşusu evini yüksek fiyattan kiralayınca huzursuz olanlar eski kiracısını evden çıkarıp yerine, daha iyi fiyatlara yeni kiracı arıyor. Haliyle de ortalama kira yine yükseliyor.

Kentte nitelikli konut krizi var.

Ülkede büyük ekonomik kriz var.

Bunlar da çok önemli faktör.

İşin özeti Eskişehir gibi bir emekçi kenti için 18 bin kira çok.

Kimse AVM’ler, restoranlar dolu demesin.

O mekanların kapasitesi belli. Oraya giden kesim ve yarattıkları sirkülasyon belli.

Emekçi 18 bin kirayı ödeme derdinde.

Herkese keyifli bir gün diliyorum. Sevgiyle kalın…