BU MİLLET NELER ÇEKTİ!
Bundan yaklaşık doksan sene önce, Muallim Hacı Selim'in "Anadolu Harpzedeleri" isimli hatıratından Birinci Dünya Harbini anlatan bir ibret manzarası:
"Of!... Bir kere görmüş olsa idiniz. Ne dehşetli bir yer! İnsan söylemekten aciz!...
Yolun iki tarafı kana bulanmış, birçok insan cenazeleri, kırık araba ve tüfek parçaları.
Kana bulanmış bir asker torbası buldum. İçinde dört parça ekmek vardı. Ekmeği yiyerek yürürken cenazeler arasından:
Sefil çocuk buraya gel, sesini işittim. Yüzü gözü korkunç bir halde, kana, çamura bulanmış genç bir Türk Zabiti arkasındaki kaputu zorlukla çıkardı ve:
"Al ve giy, soğuktan telef olma" dedi. Ben de: "Amca, elbiseye senin benden daha ziyade ihtiyacın var" dedim. Yürek parçalayan bir âh çekerek;
"Evladım, ben kaputsuz da ölürüm. Belki bu kaput sebebiyle bir Müslüman çocuğu kurtulur" dedi ve tâkatsiz yıkıldı.