
AKTÜEL
Güneş daha ne kadar süre ısı ve ışık verebilir?
Güneş sistemimiz, bizim Güneş ad?n? verdiğimiz tek bir y?ld?z ve onun etraf?nda dönen dokuz gezegen, bu gezegenlerin etraf?nda dönen 60'dan fazla uydu (Ay), yine Güneş'in etraf?nda dönen gezegen olarak kabul edilemeyecek kadar küçük 5,000 civar?nda astroit, say?s?z göktaş?, toz ve parçalardan oluşur. Güneş bu sistemdeki enerjinin de tek güç kaynağ?d?r.
Güneş'e bakt?ğ?m?zda kat? bir maddeymiş gibi görürüz ama asl?nda yanan bir gaz kütlesinden başka bir şey değildir.
Bilim insanlar?na göre Güneş'ten söz ederken yüzey kelimesini kullanmak hatal?d?r çünkü Güneş tamamen gazdan oluşmuştur. Güneş'in fotoğraflar?nda görülen keskin köşeler ise gaz?n yoğunluğunun birdenbire artt?ğ? yerlerdir.
Güneş evreni dolduran milyarlarca y?ld?zdan biridir. Üstelik tamam?yla s?radan bir y?ld?zd?r. Gezegenimizin de içinde bulunduğu Samanyolu galaksisinde tam 200 milyar güneş bulunuyor. Bizim güneşimiz de bunlardan farkl? bir oluşum değil.
Güneş bize çok yak?n (150 milyon kilometre) olduğu için çok büyük ve parlak görünür. Güneşten sonra bilinen en yak?n y?ld?z?n, bu mesafenin 250 bin kat? daha uzakta olduğu düşünülürse, Güneş'e burnumuzun dibinde diyebiliriz. Dünyam?zdan bak?nca Güneş sabitmiş gibi görünür ama o da kendi ekseni etraf?nda döner.
Dönüş yönü dünyan?nkine göre terstir. Kat? bir cisim olmad?ğ?ndan ekvatoru üzerindeki bir nokta 24,5 günde tam dönüş yaparken daha kuzeydeki bir noktas? 31 günde yapar. Yani kutuplar?na gittikçe dönüş h?z? yavaşlar.
Güneş'in ?s? ve ?ş?k olarak yayd?ğ? enerji, merkezinin hemen çevresinde sürüp giden nükleer tepkime (hidrojen bombas?nda olduğu gibi) yani hidrojen atomlar?n?n helyum atomlar?na dönüşürken ç?kard?ğ? büyük enerjidir. Güneş taraf?ndan saniyede yak?lan hidrojen miktar? 564 milyon tondur. Bunun yüzde 0,7'si ise doğrudan enerjiye çevrilmekte, ?s? ve ?ş?n yay?n?m?na gitmektedir.
Yeryüzünde yaşam Güneş ?ş?nlar?na bağl? olduğuna göre, Güneş'in insanlar için gerekli olan enerjiyi daha ne kadar zaman sürdürebileceğini bilmek hakk?m?zd?r. Güneş'in şu andaki enerji durumunda önümüzdeki 5 milyar y?lda önemli bir değişiklik olmayacak, ayn? şekilde ?s? ve ?ş?k vermeye devam edecektir.
Daha sonra genleşmeye başlayacak, s?cakl?ğ? bugünküne göre yüzde 20 artacak dev bir k?z?l y?ld?za dönüşecektir.
O zaman yeryüzündeki s?cakl?k dayan?lmaz bir yüksekliğe ulaşacak, okyanuslar kaynay?p buharlaşacak ve gezegenimiz bizim bildiğimiz türden bir hayat?n var olduğu bir yer olmaktan ç?kacakt?r. Ancak 5 milyar y?l hayli uzun bir zaman süresidir, şimdiden telaşa kap?lmaya gerek yoktur.