Eskişehir Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Vakfı Başkanı Ufuk Uysal, İstikbal Gazetesi Genel Koordinatörü Meltem Karakaş’ın sorularını yanıtladı. Eskişehir’de 150 bin civarında Alevi nüfusunun olduğunu söyleyen Uysal, Vakıf başkanlığı döneminde şehirdeki Aleviler arasında birlik beraberliği sağlamayı hedeflediğini söyledi. Sazova-Çamlıca bölgesine bir cemevi yapıldığına dikkat çeken Uysal, öncelik olarak Gündoğdu mahallesine bir cemevi yapılması gerektiğinin altını çizdi. Adının siyasetle anılmasına ilişkin de konuşan Uysal, “Kesinlikle siyasete yönelik bir düşünce ile ya da zihnimin arka planında siyaset ya da siyasete benzer bir düşünceyle buraya aday olmadım. Burası hak ve hizmet yeri” dedi.
Eski dönemlerden nasıl bir vakıf devraldınız?
Bizim vakfımız 1995 yılında kurulmuş bir vakıf. Burası hak ve hizmet yeri. Kurucu başkanımız İrfan Çetinkaya’dan başlayarak, ki İrfan amcanın ve arkadaşlarının burada çok büyük emekleri vardır. Tüm başkanlarımız buraya çok iyi hizmetler yapmışlardır. Biz de mevcutta konulan hizmet tuğlalarının üzerine yeni tuğlalar koymak için göreve talip olduk. Günümüz teknoloji çağı. İnancımızla, kültürümüzle alakalı doğru bilgilendirmeler yapalım diye arzu ettik ve sosyal medya hesaplarımızı kurumsal bir şekilde oluşturduk. Önceki dönemlerde görev almış herkesin vakfımıza çok büyük emekleri var.
Vakıf binasına cemevi yazısını astınız. Böyle bir talep mi geldi? Nasıl kararı verdiniz?
Bugüne kadar herkes tarafından da fiilen cemevi olduğu biliniyor tarif ederken cemevi yakınındaki şurada buluşalım deniyor ama bir eksiklik kalmış. Olması gereken bir şeydi. Zaten burada yıllardır bir cemevi var. Biz de bu eksikliği gidermeye yönelik oraya tabelamızı koyduk. Bunda çok büyütülecek bir şey yok. Bu küçük eksikliği giderdik biz.
“Vakıf sadece 295 kişinin değil”
Başkanlığınız döneminizde neler yapacaksınız?
Vakfımızın kuruluş tüzüğünün 3. maddesinde ana amaç şöyle tarif edilmiş: Hacı Bektaş Veli’nin düşünceleri, öğretileri, yaşam biçimi, insan sevgisi bunları yaşatmak genç kuşaklara aktarmak. Bunun dışında da amaçlarımız var ama ana amaç bu şekilde tüzüğümüzde. Hacı Bektaş Veli engin bir denizdir. 800 yıl önce söylediği cümlelerin bugün ne kadar kıymetli olduğunu görüyoruz. İnsan ve millet ayırmayınız, diyor. Yani din, dil, ırk, mezhep, cins, renk ayırmaksızın insanları bir görün diyor. Bizim görevlerimizden bir tanesi bu. Biz de bu görevimizi tüm kenti kucaklamak suretiyle yapmayı arzu ediyoruz. 295 üyemiz vakfımızda. Ama buradaki kültür merkezi ve cemevi tüm kentin. Sadece 295 kişinin değil. Biz insanların unuttukları bazı değerleri hatırlatmak için de çaba sarf ediyoruz, edeceğiz de.
“Burada gizli saklı hiçbir şey yok”
Toplumda hala Alevilere karşı ön yargısı olan insanlar var. Siz Eskişehir’de Aleviliğin daha görünür olmasını ve doğru anlaşılmasını sağlayacak mısınız?
Baş amaçlarımızdan bir tanesi de bu aslında. Alevilik Bektaşilik kötü bir şey değil. Biz elhamdülillah Müslümanız. Müslümanlık çatısı altında içinde ritüeller olan bir yol yürüyoruz. Çok kıymetli öğretilerimiz mevcut. İnancımızı ve kültürümüzü doğru anlatamama gibi bir parça eksikliğimiz olmuş. Biz bu eksikliği gidermeye de gayret ediyoruz. Sosyal medya hesaplarımızı yeniledik. Ocakzade dedelerimizin, bilgili dedelerimizin röportajlarını yayınlıyoruz, insanları Alevilik Bektaşilik konusunda bilgilendirmeye çalışıyoruz. Burada gizli saklı hiçbir şey yok, gayriahlaki hiçbir şey yok. Bilakis çok güzel şeyler var.
“Eskişehir’de bizim tek vücut olmamız gerekir”
Eskişehir’de 30’dan fazla Alevi köylerinin dernekleri var. Onlarla ilişkileriniz nasıl?
Alevi Bektaşi toplumu çok örgütlü bir toplum. Ama farklı dernekler üzerinden örgütlenme gerçekleşmiş. Biz göreve geldikten sonra, Eskişehir’de bizim tek vücut olmamız gerekir, dedik. Eskişehir’de toplamda 34 tane Alevi Bektaşi derneğimiz var köy derneklerimizle beraber. Tüm başkanlarımızı buraya davet ettik. Tanıştık. Bugüne kadar onlara pek dokunulmamış. Kendi üyeleriyle birlikte faaliyetler yapmışlar. Bu vakfı çoğulcu anlayışla hep beraber yöneteceğimizi söyledim. Eskişehir’de bulunan Alevi Bektaşi vatandaşların kendi kimliklerini, özlerini gizlemeden bu kentte rahatça gezebiliyor, dolaşabiliyor ve kimliğini açıklayabiliyor olmasını hep birlikte tesis edelim dedim. Aleviler arasında birlik beraberlik sağlanması için çok çaba gösteriyoruz. Bir birlikteliği sağladık, daha da sağlamak için hep beraber çalışıyoruz.
“Aleviliği anlatan kitapçık hazırlıyoruz”
Göreve geldikten sonra burada çeşitli ihtisas komisyonları kurduk. Bunlardan bir tanesi de bilim kurulu. Bilim kurulu içinde 20’yi aşkın profesör ve doktor görev aldı, almak istedi. Bir bölümü Alevi Bektaşi öğretim görevlilerinden oluşuyor bir bölümü hayır bizim inancımızı, kültürümüzü biliyor bize saygı gösteriyor. Hocalarımızın hepsine çok teşekkür ediyorum. Sade, öz, anlaşılır kitapçığın çalışması devam ediyor. Bu kitapçık hem çocukların hem gençlerin hem büyüklerin anlayabileceği bir dil olacak. Kitapçık olarak bastıracağız. Dijital örneklerini de bastıracağız.
Eskişehir siyasetinde Aleviler yeterince temsil ediliyor mu?
Eskişehir’de 150 bin civarında Alevi Bektaşi nüfus olduğunu tahmin ediyoruz. Burada Alevi’ydi, Sünni’ydi, oydu, buydu gibi bakmamak lazım. Bence konuya insan temelinde bakmak lazım. Vakfımızın içinde kökenden Alevi Bektaşi olmayan Sünni canlarımız da var. Onlar da canla başla vakıftaki hizmetlere katkı sunmaya çalışıyorlar. Ayrım yapmak bizde çok ayıp bir şey. Böyle bir ayrım bana göre hoş değil.
“Biz siyaset üstü bir kurumuz”
Yani siyasi partiler, siyaset Alevilere mesafeli duruyor mu? Alevilerin daha güçlü temsiliyete ihtiyacı var mı?
Eskişehir’deki siyasi partiler Alevilere çok yakın duruyorlar. Biz göreve geldikten sonra hemen hemen tüm siyasi parti temsilcileri bizi ziyarete geldiler. Çünkü biz siyaset üstü kurumuz. Biz inanç kurumuyuz. Belediyelerimiz bizim vakfımızın ihtiyaç olduğu her konuda mevzuatları müsaade ettiği ölçüde bize destek olmaya gayret ediyorlar. Eskişehir özelinde bizim herhangi bir sorunumuz yok.
Vakıf yönetiminde Alevi olmayanlar da var dediniz. Bunu taktir edenler de oldu, eleştirenler de. Eleştirileri nasıl değerlendiriyorsunuz?
Eleştiriler bizim de kulağımıza geldi. Günümüzde olması gereken şu: İnsan temelli olması gerekiyor her şeyin. Siyasetin de dernekçiliğin de vakıfçılığın da. Aslında o eleştirme noktasında olan insanlarla oturup konuşsak, düşüncelerimizi aktarsak fikirleri değişir. Önemli olan güzel ve ahlaklı insan yaratmak. Bütün dinlerde böyledir. O nedenle böyle bir ayrıma girilmemesi gerekir.
“Siyaset düşüncesiyle vakıf başkanı olmadım”
Sizin adınız bazen siyasette geçiyor. Milletvekili adayı olmak istediğiniz söyleniyor. Siyasi bir hedefiniz var mı?
Zaman zaman köşe yazılarında bunları görüyorum. Ve sadece gülümsüyorum. Ben burada göreve talip olurken tek amacım hizmet etmek. Kesinlikle siyasete yönelik bir düşünce ile ya da zihnimin arka planında siyaset ya da siyasete benzer bir düşünceyle buraya aday olmadım. Burası hak ve hizmet yeri. Biz hizmet etmek için aday olduk. Burası kimsenin tapulu malı değil. Biz hizmetlerimizi yaptıktan sonra bizden sonra gelecek canlara burayı teslim edeceğiz.
Eskişehir’in farklı bir bölgesine cemevi yapılacak mı? Eskişehir’in yeni bir cemevine ihtiyacı var mı?
Şu anda şehir merkezindeki ek cemevi bizim vakfımıza ait cemevi. İki tane cemevi projesi var. Bir tanesi Çamlıca-Sazova bölgesinde bir cemevi projesi var. Bir de kardeş derneklerimizden Eskişehir Anadolu Kültür Eğitim ve Sosyal Dayanışma Derneği (ESAS-DER) derneğimizin çevre yolunda Vergi Dairesi yan parselinde bir cemevi projesi var. Şehir merkezinde kesinlikle en az bir tane cemevine ihtiyaç olduğunu düşünüyorum. Biz burada cenaze hizmetleri de veriyoruz. Bazı günler günde 5 tane cenazemiz olduğu anlar oluyor. Böyle bakıldığında öncelik mümkün olursa Takkalı eski adı Gündoğdu mahallesi, Gökmeydan, Kurtuluş mahallesi… Bu bölgelerde yaklaşık 40-50 bin Alevi Bektaşi canımız ikamet ediyor.
“Öncelik Gündoğdu Mahallesine cemevi”
Bizim 34 tane Eskişehir’de Alevi Bektaşi köyümüz var. İki tane cemevi projesi var. Ben ilk sıraya öncelik hangisi olması gerekir diye sorsanız Vergi Dairesi yanında yer alan cemevinin yapımı derim. Oradaki ESAS-DER derneğimizin yöneticileri ile bir yatırımcıyı, bir iş insanını buluşturdum. Onlar projelerini çizdirmişlerdi. Ve çok da verimli bir görüşme gerçekleşti. Orada da bir kültür merkezi, bir cemevi yapılmasına yönelik çok olumlu bir görüşme oldu. Umarım önümüzdeki günlerde buna yönelik bir açıklama yapma imkanı buluruz ESAS-DER derneğimiz ve yatırımcı iş insanı adayımızla beraber.
