Ütopyaların yolu, çoğu zaman bir adaya çıkıyor. Olaylara, hikayelere ada ev sahipliği yapar genellikle. Belki düşüncenin sınırlarını netleştirip, gerçekle araya güvenli bir mesafe koymak adına böyle bir yol tercih edilmiştir bilmiyorum. Ada, hem bir sığınak, hem de dışarda bırakılan dünyanın karşısına kurulmuş bir ihtimal olarak durur orda. O ada da, başka türlü bir hayatın mümkün olduğunu düşünmek daha kolay olsa gerek. Fakat adanın dışına çıktığında soru biraz daha zor ve can alıcı bir hal almaya başlıyor. Dışarıdaki dünya olduğu gibi dururken o ada da nasıl daha başka bir hayat kurabiliriz veya bunun dışardaki hayata ne kadarını taşıyabileceğiz.
Eskişehir Büyükşehir Belediyesi’nin açılışını gerçekleştirdiği İklim Adası’nı ilk duyduğum andan itibaren bunu düşündüm.
Karşımızda küçük ölçekli bir ütopya var. Oxford’da eğitim almış uzmanların bilgi ve deneyimleriyle şekillenen, iklim alanında uluslararası ölçekte tanınan isimlerin katılımıyla açılışı gerçekleştirilen bir yapı. Bilimin, çevre duyarlılığının ve iklim krizine karşı çözüm arayışının aynı mekanda buluştuğu bir girişim.
Önemi tartışılmaz. Fakat yine oradan bir de dışarıya bakmak gerekiyor.
Kabul edelim iklim krizi artık bir bilgi eksikliğinden kaynaklanmıyor. Hepimiz az çok neyin ya da nelerin iklim krizi doğuracağına ya da doğa tahribatına yol açacağına vakıfız diye düşünüyorum. Fosil yakıtların, betonlaşmanın, tüketim alışkanlıklarının, ulaşım tercihlerinin ve doğayı sınırsız bir kaynak olarak gören ekonomik düzenin bizi nereye sürüklediği sır değil, bu bilgilere sahip olmak için ilkokul düzeyinde bir eğitim almaya bile gerek yok.
Asıl mesele, bildiklerimizle neyi ve ne kadarını değiştirmeye razı olduğumuz.
Mesela “arabasız pazara” bile isyan ederlere, “kardeşim araç kullanma” diyebilecek miyiz? Daha önemlisi ikna edebilecek miyiz? Ya da madenlerden delik deşik olan topraklar için daha net tavır gösterecek bir kamuoyumuz olacak mı? Mesela kentleri betonlara boğup sonra o betonların arasına asfalt dökmeyi en büyük hizmet diye savunanlara o adayı nasıl anlatacağız?
İklim Adası’nın nasıl bir hikaye doğuracağını inanın çok merak ediyorum. Vizyonu bir kenara bırakalım gerçekten ideali olan bir uygulama. Bir adanın içinde iklim dostu bir gelecek tasarlamak da az bir iş değil bana kalırsa...Bir de iklim meselesinin çoğu zaman birkaç iyi niyet beyanı, biraz yeşil ve azıcık gösterişli sürdürülebilirlik söylemine sıkıştırıldığı düşünüldüğünde…Çok değerli olduğuna şüphe yok. Ancak kritik olan bu küçük ütopya, kentin geri kalanına ne söyleyecek? Daha önemlisi, kentin geri kalanında neyi değiştirecek ya da değiştirebilecek.
Vazifenin büyüğü, orada hayal edilen hayatı, kentin gündelik hayatına, alışkanlıklarına, kararlarına, hatta karar verme biçimlerine sirayet ettirebilmek. Buna yetecek duyarlılığı, daha önemlisi siyasal ve toplumsal iradeyi gösterebilecek miyiz? Onu zaman gösterecek.
Bu nedenle kimse peşinen karamsarlığa düşmesin. Yapamayız, beceremeyiz, zaten olmaz diyerek henüz filizlenmiş bir imkanın üzerine gölge düşürmenin alemi yok.
Bu bakımdan, Eskişehir Büyükşehir Belediyesi ile birlikte kentin fikir ve hayal dünyasına yeni bir imkan ekleyen Pınar Akıskalıoğlu'na bir teşekkür borçluyuz. Yalnızca ortaya çıkan yapı için değil, başka türlü bir geleceğin düşünülebileceğini hatırlattığı için de…
Bir teşekkür de Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce'ye. Asfalttı, betondu, bitmek altyapıydı ve üstyapıydı, TBB’ydi ,Avrupa’ydı demeden mesaisinin arasında başını kaldırıp kentin başka ihtiyaçlarını, başka ihtimallerini de gözetebildiği; Eskişehir'in yalnızca bugünkü meselelerine değil, yarınki hayatına da yer açan böyle bir girişime sahip çıktığı için...
O ada Eskişehir’e atılmış bir tohum, tohumu atanlara binlerce teşekkür ederken, sulayıp büyütmekten imtina etmemesi gerekenlerin bizler olduğunu da unutmamak gerekiyor zannediyorum.
